Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodstaartbreedbektiran

Roodstaartbreedbektiran | Ramphotrigon ruficauda

Rufous-tailed Flatbill | Picoplano colirrufo | Bico-chato-de-rabo-vermelho

De roodstaartbreedbektiran is een kleine, olijfgroene tiran van het Amazonelaagland met een brede, platte snavel en een helder roodbruine staart. Hij zit lang stil in de lagere en middelste etage van hoog bos en valt vooral op door zijn klagende, miauwende fluittoon. Hij hoort bij het geslacht Ramphotrigon, waarvan de soorten in holten broeden.

Roodstaartbreedbektiran (Ramphotrigon ruficauda)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Overdag een lage, miauwende fluittoon die stijgt en weer daalt, mieoeoe, soms met nadruk op het eind. De ochtendzang is een lage miauwende fluittoon met een hoger, hikkend slot, ongeveer mieoeoeOEOE-wiepur.

Luister: ZangXC1157061

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een vrij grote kop en een brede, platte, donkere snavel. Kruin en bovendelen zijn donker olijfgroen, met een vage lichte streep achter de teugel. De bovenstaartdekveren en de hele staart zijn helder roodbruin. De vleugels zijn zwartachtig met brede roodbruine randen. De onderdelen zijn olijfgroen met vage gele strepen, de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Chapmans breedbektiran Ramphotrigon fuscicauda heeft een donkere, niet roodbruine staart en twee kaneelkleurige vleugelstrepen; hij leeft vooral in bamboe. De wenkbrauwbreedbektiran Ramphotrigon megacephalum heeft een duidelijke lichte wenkbrauwstreep, okerkleurige vleugelstrepen en een bruine staart. De breedbektirannen van het geslacht Tolmomyias hebben geelgroene vleugelstrepen, een olijfkleurige staart en zitten hoger in het blad.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, tot ongeveer 700 m; in Ecuador vooral onder 250 m. Zit stil in de lagere en middelste etage en vangt insecten met een korte uitval naar het blad. Het enige beschreven nest lag in een holte in een half vergane boomstronk.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuidoosten, in het Amazonelaagland. Ecuador: in het oostelijke laagland. Peru: in het hele Amazonelaagland ten oosten van de Andes. Bolivia: in het noordwesten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in hoog laaglandbos naar de lage, miauwende fluittoon; de vogel zit vaak minutenlang op dezelfde tak in de lagere etage. De roodbruine staart is vaak het eerste wat je ziet.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Wijdverbreid in het Amazonelaagland, maar afhankelijk van groot, aaneengesloten bos.

Wetenschappelijke naam

Ramphotrigon ruficauda | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Platyrhynchus ruficauda; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ramphotrigon werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks rhamphos, 'snavel', en trigōnon, 'driehoek'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en cauda, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monding van de Rio Madeira, Amazonas, Brazilië.