Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Chapmans miervireo

Chapmans miervireo | Dysithamnus occidentalis

Bicolored Antvireo | Batarito bicolor | Choquinha-bicolor

Chapmans miervireo is een grote, donkere miervireo van de dichte onderlaag van nevelwoud in de noordelijke Andes. De soort is zeldzaam, plaatselijk en weinig bekend; het geluid is nog niet met zekerheid beschreven. Er zijn twee vormen: een donkere op de Pacifische helling van Colombia en het uiterste noorden van Ecuador, en een iets lichtere op de oostflank van Ecuador en Noord-Peru.

Chapmans miervireo (Dysithamnus occidentalis)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig bekend. In Ecuador is de meest gehoorde roep een snel, keelachtig gescheld; verder heldere pieuw-roepjes en een snel stijgend poe-poe-poejeh. Uit Peru is een versnellende, dalende reeks heldere, stijgende fluittonen beschreven die de zang zou kunnen zijn, en een diep, ratelend gegrom.

Luister: ZangXC1086740

Opname: Brian Cox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, gedrongen, met een vrij zware, gehaakte snavel. Het mannetje is zwartgrijs, van onderen iets lichter, met een verborgen witte vlek tussen de schouders en witte stippen op de grote en middelste vleugeldekveren. Het vrouwtje heeft een kastanjebruine kruin en bovendelen, met lichte stippen op de vleugeldekveren; gezicht, keel en borst zijn donkergrijs met smalle witte strepen, de buik olijfbruin. Op de oostflank zijn beide seksen wat lichter, met geheel witte kleine dekveren.

Verwarrings­soorten

De witstreepmiervireo Dysithamnus leucostictus leeft op de oostflank, is kleiner en grijzer; het vrouwtje heeft een roodbruine kruin en grijze, wit gestreepte onderdelen maar mist de olijfbruine buik. De bosmiervireo Dysithamnus mentalis is kleiner, met een donker masker en lichte onderdelen. De eenkleurige mierklauwier Thamnophilus unicolor is egaal leigrijs zonder vleugelstippen, met een lichte iris; het vrouwtje is bruin met een grijs gezicht.

Leefgebied

Dichte onderlaag van vochtig bergbos en nevelwoud, vaak bij open plekken, bosranden en omgevallen bomen met veel struikgewas; in Colombia tussen 1600 en 2400 m, op de oostflank van Ecuador tussen 1500 en 2050 m, in Peru tussen 2000 en 2500 m. Zoekt insecten in dichte begroeiing, soms in gemengde groepen. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: op de Pacifische helling van de westelijke Andes, van het zuiden van Antioquia zuidwaarts, plaatselijk. Ecuador: in het uiterste noorden op de Pacifische helling (Carchi) en op de oostflank in Napo en Morona-Santiago. Peru: in Amazonas en San Martín. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de dichte onderlaag van nevelwoud op de westelijke Andes van Colombia of op de oostflank in Zuid-Ecuador, vooral bij boomvalgaten en bosranden met struikgewas. De vogel houdt zich verborgen; let op het snelle, keelachtige gescheld.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De wereldstand wordt geschat op 7300–8000 volwassen vogels en gaat achteruit. De belangrijkste bedreiging is verlies van bergbos door landbouw, vooral in Ecuador; ook in Colombia zijn beschermde gebieden door ontbossing omringd.

Wetenschappelijke naam

Dysithamnus occidentalis | (Chapman, 1923)

Chapman beschreef de soort in 1923 als Thamnophilus aethiops occidentalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dysithamnus werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks duō, 'duiken', en thamnos, 'struik'. De soortnaam komt van Latijn occidentalis, 'westelijk', naar het voorkomen in de westelijke Andes. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cocal, westelijke Andes, Colombia.