Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Chileense grote pijlstormvogel

Chileense grote pijlstormvogel | Ardenna creatopus

Pink-footed Shearwater | Pardela pata rosada | Pardela-de-pés-rosados

De chileense grote pijlstormvogel is een grote, zwaargebouwde pijlstormvogel met een roze snavel en roze poten. Hij broedt alleen op de Juan Fernández-eilanden en Isla Mocha voor Chili en trekt buiten de broedtijd langs de westkust van Zuid- en Noord-Amerika naar het noorden, tot voor Canada. Voor de kust van Peru en Ecuador is hij een gewone zeevogel.

Chileense grote pijlstormvogel (Ardenna creatopus)
Foto: Oregon Department of Fish & Wildlife — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee stil. Op de broedplaatsen 's nachts kreunende, jammerende roepen.

Luister: RoepXC691334

Opname: Ignacio Escobar — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

46–49 cm, een forse pijlstormvogel met brede vleugels, een korte, ronde staart en een dikke, roze snavel met donkere punt. De bovendelen zijn grijsbruin, de kop iets donkerder, zonder scherpe kap. De onderdelen zijn wit tot vuilwit met grijsbruin gevlekte flanken, borstzijden en onderstaartdekveren; sommige vogels zijn vrijwel geheel grijsachtig van onderen. De ondervleugel is in het midden wit, met brede, onscherpe donkere randen. De poten zijn roze. Vliegt met trage, krachtige vleugelslagen en lange glijvluchten. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Bullers pijlstormvogel Ardenna bulleri heeft lichtgrijze bovendelen met een scherpe zwarte M, zuiver witte onderdelen en een grijze snavel. De lichte vorm van de wigstaartpijlstormvogel Ardenna pacifica is slanker, met een lange, wigvormige staart en een grijze snavel. De grauwe pijlstormvogel Ardenna grisea is kleiner en geheel donker met een donkere snavel. De juan fernández-stormvogel Pterodroma externa heeft een zuiver witte onderzijde, een wit voorhoofd, een korte zwarte snavel en een hoge, zwenkende vlucht.

Leefgebied

Koel water boven de Humboldtstroom en het continentaal plat, meestal enkele tot tientallen kilometers uit de kust. Eet vis, vooral ansjovis en sardine, en inktvis, die hij zwemmend of met korte duiken van het oppervlak pakt; volgt vissersboten voor afval. Broedt in kolonies in holen in de bodem van bossen en graslanden op de Juan Fernández-eilanden en Isla Mocha.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op zee algemeen voor de hele kust, vooral in de zuidelijke winter en tijdens de trek. In Ecuador regelmatig, vooral als doortrekker. In Colombia schaars voor de Pacifische kust. Rond de Galápagos zeldzaam. Ontbreekt in Bolivia. Broedt niet in het gidsgebied. Buiten het gidsgebied broedend op de Juan Fernández-eilanden en Isla Mocha (Chili); buiten de broedtijd noordwaarts tot voor de westkust van de Verenigde Staten en Canada.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op pelagische tochten uit havens in Peru, zoals Callao, Pucusana en Paracas, vaak bij vissersboten; de kans is het grootst tussen april en november.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar (VU). De soort broedt op weinig eilanden. Ingevoerde ratten, katten en coati's op de broedeilanden, het vroegere oogsten van jongen op Isla Mocha, erosie van de broedgrond en bijvangst in de visserij langs de trekroute zijn de voornaamste bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Ardenna creatopus | (Coues, 1864) (GBIF: Puffinus creatopus)

Coues beschreef de soort in 1864 als Puffinus creatopus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ardenna werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam is een laatmiddeleeuws-Latijnse naam die Aldrovandi in 1603 gebruikte voor de 'Diomedesvogels'. Ardènna en Artènna zijn Italiaanse dialectnamen voor een pijlstormvogel, volgens Capponi gebaseerd op ardea, 'reiger'. De soortnaam komt van Grieks kreas, 'vlees', en pous, 'voet', naar de vleeskleurige roze poten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Nicolas Island, Californië, Verenigde Staten.