Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Galápagospijlstormvogel
Galápagospijlstormvogel | Puffinus subalaris
Galapagos Shearwater | Pardela de Galápagos | Pardela-de-galápagos
De galápagospijlstormvogel is een kleine, donker en wit getekende pijlstormvogel die alleen op de Galápagos broedt. Hij werd lange tijd tot de Audubons pijlstormvogel gerekend. Rond de archipel is hij de talrijkste pijlstormvogel en foerageert hij vaak in grote groepen, samen met andere zeevogels boven scholen tonijn en dolfijnen.
Geluid
Op zee meestal stil. Op de broedplaatsen 's nachts piepende, koerende en snorrende roepen uit de nestholte.
Opname: Richard Hoyer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
30 cm, een kleine, gedrongen pijlstormvogel met korte, brede vleugels, een vrij lange staart en een slanke, donkere snavel. De bovendelen zijn egaal donker chocoladebruin; de donkere kap reikt tot onder het oog. Keel, borst en buik zijn wit, de onderstaartdekveren donker. De ondervleugel is overwegend donker, met een vuilwit midden. De poten zijn roze met donkere tenen. Vliegt laag over het water met snelle, fladderende vleugelslagen en korte glijvluchten; rust vaak in groepen op het water. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De lichte vorm van de wigstaartpijlstormvogel Ardenna pacifica is veel groter, met lange vleugels, een lange, wigvormige staart en een trage, ontspannen vlucht. De galápagosstormvogel Pterodroma phaeopygia is groter, met een wit voorhoofd, een witte ondervleugel met donkere randen en een hoge, zwenkende vlucht. Stormvogeltjes, zoals het galapagosstormvogeltje Hydrobates tethys, zijn veel kleiner, met een witte stuit. In het Caribische deel van het gidsgebied komt de nauwverwante sargassopijlstormvogel Puffinus lherminieri voor; beide overlappen niet.
Leefgebied
Warm water rond de Galápagos en in de oostelijke tropische Grote Oceaan, zowel dicht bij de eilanden als ver op zee. Eet kleine vis en inktvis, die hij van het oppervlak pakt of met korte duiken vangt, vaak waar tonijn en dolfijnen prooi naar boven drijven. Broedt in spleten en holten in lavarotsen, kliffen en lavatunnels en in holen in de bodem; het broedseizoen loopt over een groot deel van het jaar.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Op de Galápagos talrijk rond de hele archipel en broedend op veel eilanden. In Ecuador op zee regelmatig, vooral ver uit de kust. In Colombia schaarser, voor de Pacifische kust. Uit Peru vrijwel niet bekend. Ontbreekt in Bolivia. Buiten het gidsgebied op zee in de oostelijke tropische Grote Oceaan, noordwaarts tot voor Midden-Amerika en Mexico.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op bootvaarten tussen de eilanden van de Galápagos, bijvoorbeeld rond Santa Cruz en Isabela, waar groepen laag over het water vliegen of op het water rusten; op het vasteland op pelagische tochten uit Salinas of Puerto López.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Ingevoerde ratten en katten op de broedeilanden, verstoring van broedplaatsen en voedseltekort tijdens El Niño-jaren zijn plaatselijke bedreigingen.
Wetenschappelijke naam
Puffinus subalaris | Ridgway, 1897
Ridgway beschreef de soort in 1897 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Puffinus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is een Neolatijnse vorm van Engels puffin, oorspronkelijk de naam voor de gezouten jongen van de Noordse pijlstormvogel. De soortnaam komt van Latijn sub, 'onder', en alaris, 'van de vleugel', naar de tekening van de ondervleugel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Dalrymple Rock, Isla San Cristóbal, Galápagos.