Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Chinchipestekelstaart
Chinchipestekelstaart | Synallaxis chinchipensis
Chinchipe Spinetail | Pijuí del Chinchipe | João-teneném-do-chinchipe
De chinchipestekelstaart is een kleine, roodstaartige stekelstaart van droog struweel in de valleien van de Marañón en de Chinchipe in het noorden van Peru. Lange tijd gold hij als ondersoort van de halsbandstekelstaart; sinds 2021 wordt hij op grond van verschillen in kleed, zang en DNA als aparte soort erkend.
Geluid
De zang is een korte, ritmische frase van een stijgende triller, een luide piep en een stotterende triller. Roept ook ratelende reeksen. Paren zingen vaak in duet, vooral 's ochtends, meestal vanuit dicht struweel.
Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een korte, zwarte snavel en een vrij korte staart met stekelige punten. Het gezicht is zwartachtig, met een okerkleurige wenkbrauwstreep en vage witte streepjes. De voorkruin is zwart-wit gestreept, de rest van de kruin en de rug zijn dof grijsbruin. Bovenstaartdekveren en staart zijn helder roodbruin, met donkerbruine middelste staartveren. De vleugels zijn roodbruin, met een witachtige vleugelboeg en donkere handpennen. De keel is wit, de borst witachtig okergeel met zwarte vlekken, de flanken grijsachtig. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De halsbandstekelstaart Synallaxis stictothorax heeft een witte wenkbrauwstreep en fijne strepen in plaats van vlekken op de borst, en leeft in het laagland van de westkust. De marañónstekelstaart Synallaxis maranonica is groter, egaal grijsbruin zonder vlekken, en leeft in dichte ondergroei van galerijbos. De grote stekelstaart Synallaxis hypochondriaca is veel groter, met een wit gestreepte onderzijde, en leeft veel hoger.
Leefgebied
Droog struweel en de randen van loofverliezend bos, meestal tussen 400 en 600 m. Zoekt in paren of met gemengde groepen naar geleedpotigen en hun larven op mos, bladeren en dunne takken, meestal 1–2 m boven de grond. Over de broedbiologie is niets bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: endemisch in het noordwesten, in de stroomgebieden van de Marañón en de Chinchipe in Cajamarca. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de droge, warme vallei rond Jaén en langs de onderloop van de Chinchipe in struweel en bosranden, vooral in de vroege ochtend, als paren in duet zingen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het areaal is beperkt en de stand is onbekend, maar wordt stabiel geacht; de soort is plaatselijk vrij algemeen en verdraagt enige aantasting van haar leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Synallaxis chinchipensis | Chapman, 1925
Chapman beschreef de soort in 1925 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam verwijst naar de Río Chinchipe in het noorden van Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Perico, Río Chinchipe, Peru.