Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Halsbandstekelstaart
Halsbandstekelstaart | Synallaxis stictothorax
Necklaced Spinetail | Pijuí collarejo | João-teneném-de-colar
De halsbandstekelstaart is een van de kleinste stekelstaarten, een soort van droog struweel en droogbos in het laagland van zuidwestelijk Ecuador en noordwestelijk Peru. De fijn zwart gestreepte, okerkleurige borst vormt het 'halsband' waaraan hij zijn naam dankt. Hij is minder verborgen dan de meeste verwanten en foerageert vaak wat hoger in struiken en bomen.
Geluid
De zang is een kort, stotterend gekwetter dat eindigt in piepende, nadrukkelijke tonen; paren zingen in duet, vooral vroeg in de ochtend en laat in de middag, meestal vanuit dekking. Roept ook ratelende reeksen, een nasale, stijgende kwiet en een piepende di-vot.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een korte, zwarte snavel en een vrij korte staart met stekelige punten. Een witte wenkbrauwstreep boven een grotendeels zwartachtig gezicht; het voorhoofd en de voorkruin zijn zwart-wit gestreept. De rug is grijsbruin, de staart helder roodbruin met donkere middelste veren. De keel is wit, de borst okergeel met fijne zwarte strepen. De ondersoort maculata in het zuiden van Ecuador en in Peru heeft een roodbruinere rug en vleugel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De chinchipestekelstaart Synallaxis chinchipensis lijkt sterk, maar heeft een okerkleurige wenkbrauwstreep en zwarte vlekken in plaats van strepen op de borst, en komt alleen in de Marañónvallei voor. De zwartkopstekelstaart Synallaxis tithys leeft in hetzelfde droogbos, maar is grijs met een zwartachtige kop en keel, zonder strepen op de borst. De grote stekelstaart Synallaxis hypochondriaca is veel groter en leeft hoog in de Marañónvallei.
Leefgebied
Droog struweel, doornbos en de randen van loofverliezend bos, van zeeniveau tot ongeveer 300 m in Ecuador en 400 m in Peru. Zoekt in paren, vaak met gemengde groepen, op mos, bladeren en dunne takken, meestal 1–2 m boven de grond, naar geleedpotigen. Het nest is een bal van takjes met een zij-ingang en een met veren en pluis beklede kamer, meestal in een doornige boom of cactus, tot 12 m hoog.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ecuador: in het zuidwesten, van het midden van Manabí zuidwaarts tot het westen van Guayas en het eiland Puná, en in het zuiden van Loja. Peru: in het noordwesten, van Tumbes en Piura zuidwaarts tot La Libertad. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop in de vroege ochtend langs droge, doornige struiken en bosranden in de kustvlakte van zuidwestelijk Ecuador of het noordwesten van Peru en luister naar het stotterende duet. Paren foerageren vaak zichtbaar aan de buitenkant van struiken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een vrij groot areaal, komt in meerdere beschermde gebieden voor en verdraagt matige aantasting van het droogbos.
Wetenschappelijke naam
Synallaxis stictothorax | Sclater, 1859
Sclater beschreef de soort in 1859 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam komt van Grieks stiktos, 'gevlekt', en thōrax, 'borst', naar de gestreepte borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil, Ecuador.