Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roodbuikstekelstaart

Roodbuikstekelstaart | Synallaxis zimmeri

Russet-bellied Spinetail | Pijuí de Ancash | João-teneném-de-barriga-ferrugínea

De roodbuikstekelstaart is een grijze stekelstaart met een roestrode buik, endemisch op de westhelling van de Andes in het midden van Peru. Het is de zuidelijkste Synallaxis aan de westkant van de Andes. Hij leeft in dicht, doornig struikgewas in droge bergdalen en houdt zich meestal diep in de begroeiing op.

Roodbuikstekelstaart (Synallaxis zimmeri)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een miauwend, nasaal prr-kwiet kwiet, meestal diep vanuit de begroeiing. Roept daarnaast een nasaal toe-viet en een piepender djwiet.

Luister: RoepXC608575

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm, met een dunne, spitse snavel en een lange, getrapte staart met stekelige punten. Kop en kruin zijn grijs, met een vage grijswitte wenkbrauwstreep en een onderbroken witte oogring. De rug is olijfgrijs, de bovenstaartdekveren zijn helder roodbruin en de vleugeldekveren bijna kastanjebruin. De keel en de bovenborst zijn grijsbruin; de rest van de onderdelen is roestrood, onder de staart het donkerst. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kloofcanastero Asthenes pudibunda leeft in dezelfde droge dalen, maar is egaal bruin, zonder roestrode buik, met een roodbruine staart en een kleine oranje kinvlek. De roestkruinmeesstekelstaart Leptasthenura pileata heeft een roodbruine kruin, een gestreepte rug en een lange, spits gepunte staart, en klautert meesachtig door struiken. Andere stekelstaarten komen aan de westkant van de Andes in dit deel van Peru niet voor.

Leefgebied

Droog, dicht struikgewas met lage, doornige bomen en struiken in bergdalen en ravijnen, vaak langs beekjes, vooral tussen ongeveer 2000 en 2900 m, plaatselijk lager. Zoekt alleen, in paren of in kleine familiegroepen naar geleedpotigen, zaden en plantendelen in het blad, op mos en takken, en krabt ook in het strooisel op de grond. Het nest is een gevlochten bal van takjes met een tunnel aan de zijkant naar de broedkamer.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: endemisch op de westhelling van de Andes in het midden van het land, van het westen van La Libertad zuidwaarts door Ancash. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de droge zijdalen op de westhelling van de Cordillera Negra en in de dalen naar de Callejón de Huaylas naar de nasale zang uit dicht struikgewas. De vogel komt soms kort naar de rand van een struik.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand is klein, wordt geschat op 600–1700 volwassen vogels en gaat achteruit. De dichte ondergroei in het verspreidingsgebied wordt ernstig aangetast door begrazing door koeien en geiten en door ontginning voor akkers en plantages.

Wetenschappelijke naam

Synallaxis zimmeri | Koepcke, 1957

Koepcke beschreef de soort in 1957 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam eert John Todd Zimmer (1889–1957), Amerikaans ornitholoog die veel over Peruaanse vogels publiceerde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colcabamba, Áncash, Peru.