Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Cochamierklauwier

Cochamierklauwier | Thamnophilus praecox

Cocha Antshrike | Batará de Cocha | Choca-de-cocha

De cochamierklauwier is een mierklauwier van overstroomde zwartwaterbossen in het noordwesten van Amazonië. De soort werd in 1937 beschreven naar één exemplaar en pas in 1990 teruggevonden, vlak bij de plaats waar dat exemplaar was verzameld. Het vrouwtje onderscheidt zich met haar zwarte kop en kaneelrode lichaam van alle verwanten.

Cochamierklauwier (Thamnophilus praecox)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een holle, gelijkmatige reeks ko-tonen, soms gevolgd door een kortere, hogere variant. Daarnaast een zachte pwouw-pwouw en een rollende triller.

Luister: ZangXC499351

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, met een zware, gehaakte snavel. Het mannetje is geheel zwart, op de witte ondervleugeldekveren na, die meestal verborgen blijven. Het vrouwtje heeft een zwarte kop, keel en bovenborst, soms met vage witte streepjes op de keel; de rest van het lichaam, de vleugels en de staart zijn kaneelroodbruin, de onderkant iets lichter dan de rug.

Verwarrings­soorten

Castelnaus mierklauwier Thamnophilus cryptoleucus is groter; het mannetje heeft witte schouders en witte randen aan de vleugeldekveren, en de soort leeft op rivier-eilanden van grote witwaterrivieren. De witschoudermierklauwier Thamnophilus aethiops heeft kleine witte vlekjes op de vleugeldekveren en leeft in terra-firmebos. De zwarte dikbekmiervogel Neoctantes niger heeft een kortere staart en een opwaarts gebogen ondersnavel; het vrouwtje is zwart met een kastanjebruine borst.

Leefgebied

Dichte ruigten en warrels in seizoensgebonden overstroomd bos (várzea en igapó) langs kleine zwartwaterrivieren en rond meren (cocha's), ruwweg tussen 160 en 300 m. Foerageert in paren laag in dichte begroeiing en eet insecten en andere geleedpotigen. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ecuador: in het noordoosten, plaatselijk langs de Río Napo en zijn zijrivieren. Colombia: in het uiterste zuiden (Putumayo en het zuidwesten van Caquetá). Peru: een afzonderlijke populatie in het centrale zuiden van Loreto, langs het Canal de Puinahua. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek per kano in zwartwatergebieden in het noordoosten van Ecuador, zoals in Cuyabeno en langs de zijrivieren van de Napo, langs oevers met dichte ondergroei. De vogel blijft laag en verscholen; het holle lied is de beste aanwijzing.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein, en de stand, geschat op ongeveer 8000 volwassen vogels, neemt vermoedelijk af. Ontbossing die samenhangt met de oliewinning is in het westen van het areaal de voornaamste bedreiging; verder naar het oosten zijn nog grote stukken leefgebied intact.

Wetenschappelijke naam

Thamnophilus praecox | Zimmer, 1937

Zimmer beschreef de soort in 1937 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnophilus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam komt van Latijn praecox, 'vroegrijp, voortijdig'; waarom Zimmer deze naam koos, is niet bekend. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monding van de Lagarto Cocha, Ecuador.