Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Cocoamuisspecht

Cocoamuisspecht | Xiphorhynchus susurrans

Cocoa Woodcreeper | Trepatroncos cacao | Arapaçu-do-cacau

De cocoamuisspecht is een vrij grote, bruine muisspecht met een lange snavel, van bos en bosranden in Midden-Amerika en het noorden van Zuid-Amerika. Vroeger werd hij samen met de geelkeelmuisspecht als één soort beschouwd. In het gidsgebied komt hij alleen in Colombia voor, ten noorden en westen van het verspreidingsgebied van de geelkeelmuisspecht.

Cocoamuisspecht (Xiphorhynchus susurrans)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een luide reeks van zeven tot twintig fluittonen die in toonhoogte stijgt; in de broedtijd zingt hij lang in de ochtend- en avondschemering. Een langere roep is een gelijkmatig, rollend gelach op één toonhoogte dat naar het eind luider wordt. Daarnaast korte roepen als tsjier en pjuul.

Luister: ZangXC1072566

Opname: AUDEVARD Aurélien — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–25 cm, met een lange, vrij rechte snavel: de bovensnavel donker, de ondersnavel lichter, grijsachtig. De bovendelen zijn olijfbruin; kruin en nek dragen kleine lichtgeelbruine druppels, de mantel smalle lichte streepjes. Stuit, vleugels en staart zijn roodbruin. De keel is lichtgeelbruin en ongevlekt. De borst draagt lichte, donker omrande druppels en strepen, die op de buik vervagen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelkeelmuisspecht Xiphorhynchus guttatus is groter, met een langere en zwaardere snavel, en leeft ten oosten van de Andes. De zwartgestreepte muisspecht Xiphorhynchus lachrymosus heeft een zwart-wit geschubde rug en onderzijde en een kortere snavel. De streepkopmuisspecht Lepidocolaptes souleyetii is kleiner en slanker, met een dunne, gebogen, bleke snavel. De priemsnavelmuisspecht Dendroplex picus heeft een rechte, witachtige snavel en een geschubde borst.

Leefgebied

Vochtig groenblijvend bos, galerijbos, loofverliezend bos en de randen van oud bos en ouder secundair bos, minder in het binnenste van oerbos, in schaduwplantages en in half open terrein met verspreide bomen; ook in mangrove. Meestal onder 900 m, in Colombia tot ongeveer 1600 m. Klimt langs stammen en dikke takken op alle hoogten en zoekt in schors, epifyten en dood hout naar insecten en spinnen. Volgt soms legermieren. Het nest ligt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het noorden, in het Caribische laagland, het noorden van het Pacifische laagland, de Magdalenavallei en het gebied van de Sierra Nevada de Santa Marta, en in het bovenste Caucadal in Valle del Cauca. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Guatemala door Midden-Amerika tot Venezuela en Trinidad en Tobago.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in bos en bosranden van het Caribische laagland en de Magdalenavallei in de ochtend- en avondschemering naar de luide, stijgende fluitreeks. De vogel klimt vaak langs stammen aan bosranden en in schaduwplantages.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt bosranden, secundair bos en schaduwplantages en is in een groot deel van het verspreidingsgebied algemeen.

Wetenschappelijke naam

Xiphorhynchus susurrans | (Jardine, 1847)

Jardine beschreef de soort in 1847 als Dendrocolaptes susurrans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xiphorhynchus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks xiphos, 'zwaard', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn susurrans, 'fluisterend, zoemend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tobago, Trinidad en Tobago.