Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Coopmans' elenia
Coopmans' elenia | Elaenia brachyptera
Coopmans's Elaenia | Fiofío de Coopmans | Chibum-de-coopmans
De coopmans' elenia gold lang als ondersoort van de kleine elenia; op grond van verschillen in zang en roep wordt hij nu als aparte soort behandeld. Hij leeft in twee gescheiden gebieden: op de westflank in het zuidwesten van Colombia en het noorden van Ecuador, en op de oostflank van de Andes in Ecuador. De naam eert de vogelkundige Paul Coopmans, die veel in Ecuador werkte.
Geluid
De ochtendzang verschilt iets tussen de twee populaties: in het westen een tsie… tsie… tsjie-wie, in het oosten een wit… wit… wiedieuw. Overdag een hese reeks als bwier, wieb, wer-r-r-r. Daarnaast een ratel van tot ongeveer een seconde, met tot vijftien tonen.
Opname: LUIS SALAGAJE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13,5 cm, met een kleine, wat hoekige kuif en een kleine snavel, zwart met een roze basis aan de ondersnavel. Kop en bovendelen zijn bruinachtig olijf, met lichtere wangen, een smalle witachtige oogring en een grotendeels verborgen witte kruinvlek. De vleugels zijn donker, met twee brede witte vleugelstrepen en witachtige veerranden. De keel is grijs, de borst grijsolijf, buik en onderstaartdekveren zijn lichtgeel. De poten zijn zwart. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De kleine elenia Elaenia chiriquensis is in het kleed vrijwel gelijk; de coopmans' elenia onderscheidt zich vooral door zijn zang en door een ratelende roep die bij de kleine elenia niet bekend is. De andeselenia Elaenia pallatangae is groter, met een gelere buik, en leeft meestal hoger. De witkuifelenia Elaenia albiceps heeft een witte middenstreep in de kruin die vaker zichtbaar is en een wittere buik. De geelbuikelenia Elaenia flavogaster is groter, met een duidelijke kuif en een luide, hese stem.
Leefgebied
Halfopen terrein: licht bos, open plekken, bosranden en struikgewas langs wegen en weiden. In het westen ongeveer tussen 700 en 2800 m, aan de oostkant tussen ongeveer 900 en 1900 m. Eet insecten en kleine vruchten. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuidwesten, in Nariño, op de westflank van de Andes. Ecuador: op de westflank zuidwaarts tot het noorden van Pichincha, en apart daarvan op de oostflank in Napo en Morona-Santiago. Peru: mogelijk in het noordoosten, maar niet bevestigd. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied komt de soort niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in halfopen terrein en langs bosranden op de juiste hoogte naar de ochtendzang en de ratel. Een opname van de stem is vaak nodig om hem van de kleine elenia te onderscheiden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is weinig bekend; verspreiding en aantallen zijn onzeker doordat hij lang niet van de kleine elenia werd onderscheiden.
Wetenschappelijke naam
Elaenia brachyptera | Berlepsch, 1907
Berlepsch beschreef de soort in 1907 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Van Oudgrieks brachys, 'kort', en pteron, 'vleugel': 'kortvleugelig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Pablo, Nariño, Colombia.