Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kleine elenia
Kleine elenia | Elaenia chiriquensis
Lesser Elaenia | Elenia menor | Chibum
De kleine elenia is een kleine, grijsolijfkleurige elenia van savanne, struikrijke weiden en ander halfopen terrein in het laagland en op de lagere hellingen. Hij lijkt sterk op verschillende andere elenia's en is in het veld vooral aan zijn stem te herkennen. In het gidsgebied is hij het talrijkst in Colombia en in de savannen van Bolivia.
Geluid
Een korte, hese, wat brommende roep, weergegeven als djwebu of tjuup, vaak herhaald. De ochtendzang bij zonsopgang is een snelle herhaling van zulke tonen, afgewisseld met korte fluittonen.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13,5 cm, met een ronde kop zonder duidelijke kuif en een kleine, smalle snavel met een lichte basis aan de ondersnavel. De bovendelen zijn bruinachtig olijf, de vleugels donker met twee witachtige vleugelstrepen en lichte randen aan de tertials. Er is een smalle, onduidelijke witte oogring. In de kruin zit een witte vlek die meestal verborgen blijft. Keel en borst zijn lichtgrijs met een olijfkleurige waas, de buik is lichtgeel tot witachtig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels missen de witte kruinvlek.
Verwarringssoorten
De geelbuikelenia Elaenia flavogaster is groter, met een duidelijke, vaak gespleten kuif, een gelere buik en een hese, luide stem. De kortsnavelelenia Elaenia parvirostris is witter van onderen, met een duidelijker oogring en vaak drie vleugelstrepen. De coopmans' elenia Elaenia brachyptera is vrijwel gelijk van kleed en wordt vooral op de stem onderscheiden, waaronder een korte ratel. De kapelenia Elaenia cristata is donkerder, met een borstelige kuif zonder wit, en leeft in open savanne.
Leefgebied
Savanne met verspreide struiken en bomen, struikrijke weiden, bosranden, open terrein met heggen en tuinen, vooral in het laagland en tot ongeveer 1800 m, plaatselijk hoger. Eet insecten en kleine vruchten, die hij vanaf een zitplaats in struiken en lage bomen pakt. Het nest is een klein, open kommetje van plantenvezels en mos in een struik of boomvork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: wijdverbreid in het laagland van het Caribisch gebied, in de Llanos, in de inter-Andesdalen en op de lagere hellingen. Ecuador: plaatselijk en weinig bekend; oudere meldingen uit het westen hebben deels betrekking op de coopmans' elenia. Peru: plaatselijk in open terrein en savanne aan de oostkant van de Andes. Bolivia: in de savannen en het cerrado van Beni en Santa Cruz en in halfopen terrein aan de voet van de Andes. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica tot Venezuela en de Guyana's en in Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in struikrijke weiden en savannen in de vroege ochtend, als vogels vanaf een open tak zingen. Let vooral op de stem; zonder geluid blijft de determinatie tussen kleine elenia's vaak onzeker.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt veel voor in halfopen, door de mens veranderd landschap.
Wetenschappelijke naam
Elaenia chiriquensis | Lawrence, 1865
Lawrence beschreef de soort in 1865 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Verwijst naar Chiriquí in het westen van Panama, waar de eerste exemplaren vandaan kwamen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit David, Chiriquí, Panama.