Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Crèmerugspecht
Crèmerugspecht | Campephilus leucopogon
Cream-backed Woodpecker | Carpintero lomo blanco | Pica-pau-de-costas-brancas
De crèmerugspecht is een grote, zwarte specht met een rode kuif en een romig witte vlek op de onderrug, uit het droge Chacobos en de droge bossen aan de voet van de Andes. In het gidsgebied komt hij alleen in het zuiden en zuidoosten van Bolivia voor. Zoals alle Campephilus-spechten roffelt hij met een kenmerkende dubbele slag.
Geluid
Een korte, nasale, wat schorre roep, vaak een paar keer herhaald. Roffelt met een krachtige dubbele slag, tok-tok, typisch voor het geslacht.
Opname: Luciano Buck — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
28–30 cm, met een sterke, rechte, lichte snavel en een spitse kuif. Lichaam, vleugels en staart zijn zwart; midden- en onderrug zijn romig wit tot lichtgeel, wat vooral in de vlucht en bij vogels die tegen een stam hangen opvalt. De onderdelen zijn donker, op de buik met lichte bandering. Het mannetje heeft een geheel rode kop met een kleine zwart-witte vlek bij de oorstreek. Het vrouwtje heeft een rode kuif, een zwart voorhoofd en een brede lichte streep van de snavelbasis over de wang. In de vlucht zijn de ondervleugels deels wit.
Verwarringssoorten
De zwartbuikhelmspecht Dryocopus schulzii, in hetzelfde Chacobos, heeft een geheel zwarte rug en een smalle witte streep langs de kop. De gestreepte helmspecht Dryocopus lineatus heeft witte schouderstrepen en een gebandeerde, lichte buik. De zwartkeelspecht Campephilus melanoleucos heeft een witte V op de rug en een gebandeerde buik. De roodnekspecht Campephilus rubricollis heeft roodbruine onderdelen en een zwarte rug, en leeft in vochtig laaglandbos.
Leefgebied
Droog Chacobos, halfdroog laaglandbos en droog bos in de dalen en op de lagere hellingen van de Andes, in het gidsgebied van het laagland tot ongeveer 2000 m, plaatselijk hoger. Zoekt op stammen en dikke takken naar keverlarven en andere insecten, die hij uit het hout hakt. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het zuiden en zuidoosten: de Chaco en de droge bossen van Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, en de droge dalen aan de oostflank van de Andes. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Paraguay, het noorden van Argentinië en plaatselijk in Uruguay en het uiterste zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in stukken Chacobos en droog bos met oude bomen in het zuidoosten van Bolivia en luister naar het dubbele roffelen. Paren en familiegroepjes werken vaak lang aan dezelfde stam.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied neemt wel af door de kap van het Chacobos voor landbouw en veeteelt.
Wetenschappelijke naam
Campephilus leucopogon | (Valenciennes, 1826)
Valenciennes beschreef de soort in 1826 als Picus leucopogon; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Campephilus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks kampē, 'rups', met philos, 'liefhebbend'. De soortnaam combineert Grieks leukos, 'wit', met pōgōn, 'baard', en betekent 'witbaard'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.