Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Geelbuiksapspecht
Geelbuiksapspecht | Sphyrapicus varius
Yellow-bellied Sapsucker | Chupasavia maculado | Chupa-seiva-de-barriga-amarela
De geelbuiksapspecht is een middelgrote, zwart-wit getekende specht uit Noord-Amerika die in de noordelijke winter tot in Midden-Amerika en het Caribisch gebied trekt. Hij boort rijen kleine gaatjes in de schors en drinkt het sap dat eruit loopt. Het gidsgebied ligt aan de uiterste rand van het wintergebied; de soort is hier zeer zeldzaam.
Geluid
In de winter meestal stil. Soms een klagend, miauwend njee. Roffelt onregelmatig, eerst snel en dan in losse, stotterende tikken.
Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–21 cm, met een korte, rechte snavel. De kop heeft een rode kruin, een zwarte oogstreep en witte strepen boven en onder het oog. De rug is zwart met witte en lichtgele vlekken en bandjes; een lange witte vlek op de vleugel valt zowel in zit als in de vlucht op. Op de borst zit een zwarte vlek, de buik is vuil geelachtig wit met donkere streepjes op de flanken. Het mannetje heeft een rode keel, het vrouwtje een witte. Jonge vogels, die in de winter vaak nog te zien zijn, hebben een bruinachtige, vlekkerige kop zonder duidelijk rood, maar wel de witte vleugelvlek.
Verwarringssoorten
De roodkruinspecht Melanerpes rubricapillus en de zwartwangspecht Melanerpes pucherani hebben ook een gebandeerde rug, maar missen de lange witte vleugelvlek, de zwarte borstvlek en de gestreepte kop. De sapspecht is de enige specht in het gidsgebied die rijen sapgaatjes in de schors boort.
Leefgebied
In het wintergebied in halfopen bos, bosranden, tuinen, parken en plantages met verspreide bomen, vooral in het laagland. Leeft van boomsap en van insecten die op het sap afkomen, en eet ook vruchten. Broedt in Noord-Amerika in een zelf uitgehakte holte in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia schaarse wintergast op San Andrés en Providencia; van het vasteland zijn maar zeer weinig meldingen. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Broedt buiten het gidsgebied in Canada en het noordoosten van de Verenigde Staten en overwintert van het zuidoosten van de Verenigde Staten tot Midden-Amerika en het Caribisch gebied.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let op San Andrés en Providencia tussen oktober en april op horizontale rijen kleine gaatjes in de schors van bomen in tuinen en bosjes; de vogel keert vaak naar dezelfde boom terug.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand in Noord-Amerika is groot en stabiel.
Wetenschappelijke naam
Sphyrapicus varius | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Picus varius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sphyrapicus werd in 1858 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam komt van Grieks sphura, 'hamer', en pikos, 'specht'. De soortnaam komt van Latijn varius, 'bont, veelkleurig', naar het zwart-witte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.