Alle soorten › Nandoeachtigen › Nandoes › Darwins nandoe

Darwins nandoe | Rhea pennata

Lesser Rhea | Ñandú petiso | Ema-de-darwin

Darwins nandoe is de kleinste van de twee nandoes, een grote, niet-vliegende loopvogel. In het gidsgebied leeft alleen de hooggebergtevorm, die de droge hoogvlakten van het altiplano bewoont, ver boven de 3000 m. Daar lopen kleine groepen tussen de lama's, alpaca's en vicuña's over het schaarse grasland. De vorm wordt ook wel als aparte soort, de punanandoe, behandeld.

Darwins nandoe (Rhea pennata)
Foto: Martin Cígler — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Het mannetje laat in de broedtijd een laag, brommend of sissend geluid horen.

Luister: ZangXC304506

Opname: Elisa M. Huanca Plata - Universidad Técnica de Oruro — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

90–100 cm hoog, met een lange hals, lange, sterke poten met drie tenen en een rond, staartloos lichaam onder een dik verenkleed. Het verenkleed is grijsbruin, op rug en vleugels met kleine witte vlekken; de onderdelen zijn lichter. De vleugels zijn vrij groot voor een loopvogel, maar de vogel kan niet vliegen; bij het rennen worden ze gespreid om snel van richting te veranderen. De bovenkant van de poten is bevederd. De seksen lijken op elkaar; jonge vogels zijn grijzer en gestreept.

Verwarrings­soorten

In het gidsgebied is hij niet te verwarren. De nandoe Rhea americana is groter en grijzer, zonder witte vlekken, met kale onderpoten, en leeft alleen in het laagland van het oosten van Bolivia, ver van het altiplano.

Leefgebied

Droge puna en altiplano met schaars pollengras en lage struiken, ook de randen van bofedales en zoutvlakten, ongeveer tussen 3500 en 4500 m. Eet vooral bladeren, scheuten en zaden van lage planten, en daarnaast insecten. Een mannetje maakt een nest op de grond, waarin meerdere vrouwtjes hun eieren leggen; het mannetje broedt alleen en zorgt voor de kuikens.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru alleen in het uiterste zuiden, in de hooglanden van Puno, Moquegua en Tacna, waar de soort zeldzaam is. In Bolivia op het altiplano in het westen en zuidwesten van het land. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië; de laaglandvorm leeft in Patagonië in het zuiden van Argentinië en Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de uitgestrekte hoogvlakten van het zuidwesten van Bolivia en in het gebied rond de Sajama, waar groepen van ver zichtbaar zijn. Benader ze voorzichtig: ze rennen bij verstoring snel weg.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar de hooggebergtevorm is veel schaarser dan de laaglandvorm en neemt af door jacht, het rapen van eieren en concurrentie met vee; in Peru is hij zeer zeldzaam geworden.

Wetenschappelijke naam

Rhea pennata | d'Orbigny, ACVMD, 1834

D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1834 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Rhea werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam verwijst naar Rhea, in de Griekse mythologie een titanin en de moeder van Zeus. De soortnaam is Latijn pennatus, 'gevederd, gevleugeld'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Patagonië.