Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Diadeemtapaculo
Diadeemtapaculo | Scytalopus schulenbergi
Diademed Tapaculo | Churrín diademado | Macuquinho-de-diadema
De diadeemtapaculo is een kleine tapaculo van het hoogste bergbos in het zuidoosten van Peru en in Bolivia, waarvan het mannetje een zilverwitte voorkruin en wenkbrauwstreep heeft. Hij leeft in bamboe en dichte ondergroei vlak onder de boomgrens. De soort werd pas in 1994 beschreven en is genoemd naar de Amerikaanse ornitholoog Thomas Schulenberg.
Geluid
De zang is een triller die in sterkte, toonhoogte en tempo varieert en tot ongeveer 15 seconden kan duren. De alarmroep is een reeksje zachte tonen van ongeveer een seconde.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, rond, met een korte, vaak opgewipte staart, korte vleugels en vrij lange poten. Het mannetje heeft een zilverachtige voorkruin en wenkbrauwstreep, met daaronder een zwart masker. De bovendelen zijn donkergrijs met een bruine waas, de stuit is oranjerood met donkere bandering. De onderdelen zijn grijs, voor lichter en naar achteren donkerder; flanken en onderstaart zijn oranjerood met donkere bandering. Het vrouwtje heeft een kleinere, doffere lichte voorkruin en een donkerder bruine waas op de bovendelen. Jongen zijn goudbruin, van onderen lichter, met bandering en vlekken.
Verwarringssoorten
Simons' tapaculo Scytalopus simonsi mist de zilverwitte voorkruin, heeft alleen een smalle, lichte wenkbrauwstreep en leeft vaak hoger, boven de boomgrens. De zwartgrijze tapaculo Scytalopus parvirostris leeft lager in vochtig bergbos, mist de lichte voorkruin en heeft een egale, lange triller. De Boliviaanse tapaculo Scytalopus bolivianus leeft ook lager en mist de zilverwitte tekening. Bij tapaculo's is de zang het belangrijkste kenmerk.
Leefgebied
Bamboe en andere dichte ondergroei in vochtig bergbos en elfenwoud vlak onder de boomgrens, tussen ongeveer 2800 en 3400 m. Foerageert snel op en vlak boven de grond, pikt insecten van mos en bladeren en zoekt in bemoste takken. Het broedseizoen loopt waarschijnlijk van september tot januari; het enige beschreven nest was een bal van mos en korstmos.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Op de oostflank van de Andes. In Peru in het zuidoosten, in Cuzco en Puno. In Bolivia in La Paz en zuidoostwaarts tot Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in bamboe en dicht bos net onder de boomgrens, langs wegen die van de hoogvlakte naar de Yungas dalen, naar de lange, wisselende triller. De vogel blijft laag in de begroeiing; let op het zilverwitte voorhoofd als hij kort in een opening verschijnt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand is niet gekwantificeerd, maar lijkt stabiel, en de soort komt in verschillende beschermde gebieden voor.
Wetenschappelijke naam
Scytalopus schulenbergi | Whitney, 1994
Whitney beschreef de soort in 1994 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam schulenbergi eert Thomas S. Schulenberg, Amerikaans ornitholoog die veel in de Andes van Peru en Bolivia werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chuspipata, La Paz, Bolivia.