Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Simons' tapaculo

Simons' tapaculo | Scytalopus simonsi

Puna Tapaculo | Churrín de la puna | Macuquinho-da-puna

Simons' tapaculo is een kleine, grijze tapaculo van de boomgrens op de oostflank van de Andes in het zuidoosten van Peru en in Bolivia. Hij leeft in elfenwoud, Polylepis-bosjes en struiken tussen de graspollen boven de boomgrens. De naam eert de Amerikaanse verzamelaar Perry O. Simons; de soort wordt sinds 1997 op grond van de zang als aparte soort behandeld.

Simons' tapaculo (Scytalopus simonsi)
Foto: Jon Irvine — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks dalende, ratelende frasen. De roep is een dalend, hinnikend reeksje.

Luister: ZangXC392108

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–12 cm, rond, met een korte, vaak opgewipte staart, korte vleugels en vrij lange poten. Het mannetje is van boven grijs, met vaak een bruine waas op nek en rug, en heeft een smalle, lichte wenkbrauwstreep. Keel en borst zijn grijs; stuit, flanken en buik zijn kaneelkleurig tot olijfgeel met donkere bandering. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar is vaak bruiner en lichter. Jongen zijn lichter, met een sterkere bruine waas van boven en een geheel gebandeerde onderzijde.

Verwarrings­soorten

De diadeemtapaculo Scytalopus schulenbergi heeft bij het mannetje een zilverwitte voorkruin en wenkbrauwstreep en leeft wat lager, in bamboe en dicht bergbos. De cuzcotapaculo Scytalopus urubambae, verder westelijk in Cuzco, mist de lichte wenkbrauwstreep en heeft zwakker gebandeerde flanken. De zwartgrijze tapaculo Scytalopus parvirostris leeft lager in vochtig bergbos, is donkerder en heeft een lange triller als zang. Bij tapaculo's is de zang het belangrijkste kenmerk.

Leefgebied

Elfenwoud op en bij de boomgrens, kleine struiken en bomen tussen de graspollen boven de boomgrens en Polylepis-bosjes, tussen ongeveer 2900 en 4300 m. Zoekt laag in de begroeiing en op de grond naar insecten en eet waarschijnlijk ook zaden. Het enige beschreven nest was een met gras bekleed kommetje aan het eind van een gang van ongeveer 1 m, met een losse koepel van gras en twee eieren; beide ouders voerden de jongen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Op de oostflank van de Andes. In Peru in het zuidoosten, vanaf de Cordillera Vilcanota in Cuzco oostwaarts door Puno. In Bolivia in La Paz en zuidoostwaarts tot Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend langs wegen die vanaf de hoogvlakte over de oostelijke Andesketen naar de Yungas dalen, in struikgewas rond de boomgrens, naar de dalende, ratelende frasen. De vogel komt soms kort op een steen of graspol in het zicht.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt en de stand niet gekwantificeerd, maar de soort wordt op korte termijn weinig beïnvloed door menselijke activiteit; branden en begrazing rond de boomgrens tasten plaatselijk het leefgebied aan.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus simonsi | Chubb, 1917

Chubb beschreef de soort in 1917 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam simonsi eert Perry O. Simons (1869–1901), Amerikaans verzamelaar die in de Andes werkte en in Argentinië werd vermoord. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Choquecamate, Cochabamba, Bolivia.