Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Diksnavelholengraver
Diksnavelholengraver | Geositta crassirostris
Thick-billed Miner | Minero piquigrueso | Curriqueiro-de-bico-grosso
De diksnavelholengraver is de grootste holengraver en een endemische soort van Peru. Hij leeft op droge, rotsige hellingen met cactussen op de westflank van de Andes en in de lomas, de mistheuvels van de kustwoestijn. Zijn zware, gebogen snavel onderscheidt hem van alle andere holengravers.
Geluid
De zang is een krachtige, versnellende reeks kuiew-tonen die kan overgaan in rauwere klanken. De roep is een miauwende toon die eerst stijgt en dan daalt.
Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
18–19 cm, met een zware, naar beneden gebogen snavel: de bovensnavel donker, de ondersnavel blauwgrijs. De bovendelen zijn bruin tot grijsbruin, het gezicht licht met een roomkleurige wenkbrauwstreep. De onderdelen zijn licht geelbruin. De slagpennen en de staart zijn grotendeels roodbruin, wat in vlucht als een brede roodbruine vleugelvlek en staart zichtbaar is. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De gewone holengraver Geositta cunicularia is veel kleiner, met een korte, dunne snavel en een gestreepte borst. De grijze holengraver Geositta maritima is klein en grijs, zonder roodbruin in de vleugels. De witkeelaardkruiper Upucerthia albigula heeft een langere, dunnere, sterker gebogen snavel, een langere staart die vaak omhoog wordt gehouden, en een witte keel.
Leefgebied
Droge, rotsige hellingen met verspreide struiken en zuilcactussen op de westflank van de Andes, ongeveer tussen 1900 en 3550 m, en de lomas en kustheuvels tussen ongeveer 300 en 800 m. Zoekt op de grond en tussen stenen naar insecten en andere ongewervelden. Over de voortplanting is weinig bekend; vermoedelijk broedt hij, als andere holengravers, in een hol in de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Endemisch voor Peru: op de westflank van de Andes en in de kustheuvels van het midden van het land (onder meer het departement Lima) zuidwaarts tot het zuidwesten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de lomas ten noorden van Lima, zoals Lomas de Lachay, en op cactushellingen langs de wegen die van de kust de westflank op lopen. De vogel loopt vaak tussen de rotsblokken en zingt van een steen of cactus.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand is onbekend en gaat vermoedelijk achteruit, maar directe bedreigingen zijn niet bekend; de lomas staan plaatselijk onder druk door begrazing en bebouwing.
Wetenschappelijke naam
Geositta crassirostris | Sclater, 1866
Sclater beschreef de soort in 1866 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Geositta werd in 1837 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Grieks geō-, 'aarde, grond', met Sitta, het geslacht van de boomklevers. De soortnaam komt van Latijn crassus, 'dik', en rostrum, 'snavel': 'diksnavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lima, Peru.