Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Donkere incakolibrie

Donkere incakolibrie | Coeligena orina

Dusky Starfrontlet | Inca de Antioquia | Inca-escuro

De donkere incakolibrie is een zeldzame incakolibrie van de hoogste delen van de Westelijke Cordillera in Antioquia, Colombia. Na de beschrijving in het midden van de 20e eeuw werd hij tientallen jaren niet teruggevonden, tot hij in 2004 opnieuw werd ontdekt in de páramo van Frontino. Zijn hele wereldverspreiding beslaat slechts enkele bergtoppen.

Donkere incakolibrie (Coeligena orina)
Foto: Anthony Kaduck — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig beschreven; hoge, droge tsit-tonen zoals bij verwante incakolibries.

Luister: ZangXC310303

Opname: A Edwar H Guarín — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel. Het mannetje is zeer donker, zwartachtig groen, met een glinsterend groene voorkruin en een kleine, glinsterend blauwe keelvlek; de staart is donker en iets gevorkt. Het vrouwtje is groen van boven, met een kaneelkleurige keel en groen gevlekte, lichtere onderdelen. Anders dan de bruinvleugelincakolibrie heeft hij geen lichte vleugelvlek.

Verwarrings­soorten

De bruinvleugelincakolibrie Coeligena lutetiae lijkt sterk, maar heeft een opvallende geelbruine vlek in de vleugel en leeft in de Centrale Cordillera en verder zuidwaarts. De gekraagde incakolibrie Coeligena torquata heeft een wit borstschild en een witte staart. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina is veel kleiner, met een korte snavel en een roodbruine staart.

Leefgebied

Elfenwoud en de bovenste rand van het nevelwoud, overgaand in struikgewas en páramo, ongeveer tussen 3100 en 3600 m. Bezoekt bloemen met lange buizen van ericaceeën en andere struiken bij de boomgrens. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in de Westelijke Cordillera in Antioquia, met name in de páramo van Frontino bij Urrao en op enkele naburige toppen. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het reservaat Colibrí del Sol bij Urrao in Antioquia beschermt een deel van het leefgebied en heeft voederflessen. Plan een bezoek met de beheerders van het reservaat; het leefgebied ligt hoog en is alleen te voet bereikbaar.

Staat van instandhouding

Bedreigd. Het leefgebied is zeer klein en versnipperd en wordt bedreigd door ontginning voor veeteelt, branden en mijnbouw; een deel is beschermd in een particulier reservaat.

Wetenschappelijke naam

Coeligena orina | Wetmore, 1953

Wetmore beschreef de soort in 1953 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Coeligena werd in 1833 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Latijn coeligenus, 'hemelgeboren' of 'hemels'. De soortnaam komt van het Griekse voorvoegsel o-, dat kracht aanduidt, en rhis, rhinos, 'neus'; volgens de beschrijver Wetmore is de snavel langer en slanker dan bij Coeligena bonapartei. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Páramo de Frontino, Antioquia, Colombia.