Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Donkere vliegenpikker

Donkere vliegenpikker | Sublegatus obscurior

Amazonian Scrub Flycatcher | Mosquero matorralero amazónico | Sertanejo-escuro

De donkere vliegenpikker is een kleine, grijsbruine tiran met een opvallend kort, zwart snaveltje, die leeft in struweel en lage bosranden van het Amazonegebied. Hij werd vroeger samen met de struikvliegenpikker en de noordelijke struikvliegenpikker als één soort beschouwd. Hij zit vaak stil en rechtop in het middenniveau van struiken en lage bomen.

Donkere vliegenpikker (Sublegatus obscurior)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, klagend fluitje, wieuw of pieeu, met tussenpozen herhaald, en een korte reeks heldere fluittonen in de ochtendschemering. Roept niet vaak.

Luister: RoepXC812694

Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm. Een kleine tiran met een korte, dikke, geheel zwarte snavel. De bovendelen zijn donker grijsbruin. Boven de teugel loopt een korte, lichte wenkbrauwstreep, en de oogring is smal en wittig. De vleugels zijn donker, met twee vale vleugelstrepen. Keel en borst zijn grijs, scherp afgezet tegen de lichtgele buik. De staart is vrij lang en donker. Seksen gelijk; jonge vogels zijn bruiner, met kaneelkleurige vleugelstrepen.

Verwarrings­soorten

De struikvliegenpikker Sublegatus modestus, die in de zuidelijke winter naar het Amazonegebied trekt, is lichter en grijzer, met een minder scherpe grens tussen grijze borst en gele buik. De muisgrijze vliegenpikker Nesotriccus murinus heeft een langere snavel met lichte basis, een bruinere rug en een vale, nauwelijks gele buik. De kortsnavelelenia Elaenia parvirostris en andere elenia's hebben een lichte basis van de ondersnavel, vaak een witte kruinvlek en duidelijker witte vleugelstrepen.

Leefgebied

Struweel en lage bosranden langs rivieren, struikrijke savanne en de open vegetatie op witte zandgrond, ook rommelige randen van akkers en dorpen in het laagland, meestal onder 500 m. Jaagt vanaf een beschutte zitplaats op insecten in het gebladerte en eet ook kleine vruchten. Het nest is een ondiep kommetje in een boomvork.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes, vooral in het zuidoosten. Ecuador: plaatselijk in het Amazonelaagland. Peru: plaatselijk in het Amazonelaagland, in het noordoosten en het zuidoosten. Bolivia: plaatselijk in het laagland van het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in struweel langs oxbowmeren en rivieroevers en in de open vegetatie op zandgrond. Hij zit vaak lange tijd onbeweeglijk in een struik; let op het korte zwarte snaveltje en het zachte fluitje.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Verspreid en plaatselijk vrij algemeen in een groot verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Sublegatus obscurior | Todd, 1920

Todd beschreef de soort in 1920 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sublegatus werd in 1868 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Latijn sub, 'enigszins, bijna', en het geslacht Legatus (piraattiran): 'lijkt op Legatus'. De soortnaam is Latijn obscurior, 'donkerder', omdat deze vorm donkerder is dan verwante vormen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.