Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Struikvliegenpikker

Struikvliegenpikker | Sublegatus modestus

Southern Scrub Flycatcher | Mosquero matorralero sureño | Guaracava-modesta

De struikvliegenpikker is een kleine, grijze tiran met een kort, zwart snaveltje uit het droogbos en struweel van het zuiden van Zuid-Amerika. Een deel van de vogels trekt in de zuidelijke winter naar het noorden, tot in het Amazonegebied. In het gidsgebied broedt hij vooral in Bolivia.

Struikvliegenpikker (Sublegatus modestus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, dalend fluitje, pieuw, en in de broedtijd een korte reeks heldere tonen. Overwinterende vogels zijn meestal stil.

Luister: ZangXC880851

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13,5 cm. Een kleine tiran met een korte, zwarte snavel. De bovendelen zijn grijsbruin, de kop iets grijzer, met een smalle, lichte wenkbrauwstreep boven de teugel en een wittige oogring. De vleugels zijn donker, met twee duidelijke, witachtige vleugelstrepen. Keel en borst zijn lichtgrijs en gaan zonder scherpe grens over in de lichtgele buik. Seksen gelijk; jonge vogels zijn bruiner, met kaneelkleurige vleugelstrepen.

Verwarrings­soorten

De donkere vliegenpikker Sublegatus obscurior van het Amazonegebied is donkerder, met een scherpere grens tussen grijze borst en gele buik. De muisgrijze vliegenpikker Nesotriccus murinus heeft een langere snavel met lichte basis en vale vleugelstrepen. De suiriritiran Suiriri suiriri is groter, met een witte buik en een langere snavel. Elenia's zoals de kortsnavelelenia Elaenia parvirostris hebben een lichte basis van de ondersnavel en vaak een witte kruinvlek.

Leefgebied

Droog en halfopen bos, Chaco-struweel, savanne met struiken en cerrado, ook bosranden en struikgewas langs rivieren; overwinteraars in struweel en bosranden van het Amazonelaagland. Meestal onder 1500 m, in de droge dalen van Bolivia hoger. Jaagt vanaf een zitplaats in het gebladerte op insecten en eet ook kleine vruchten. Het nest is een ondiep kommetje in een boomvork.

Verspreiding en trek

Bolivia: broedvogel in het laagland van het oosten en zuiden, in de Chaco en in de droge dalen op de oostflank van de Andes; in de zuidelijke winter ook in het noorden van het land. Peru: wintergast uit het zuiden in het Amazonelaagland, vooral in het zuidoosten, ongeveer van april tot september. Ecuador en Colombia: hooguit zeldzame wintergast in het Amazonelaagland; er zijn weinig gegevens. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedend in Paraguay, Uruguay, Argentinië en het zuiden en midden van Brazilië; overwintert tot in het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de broedtijd (oktober tot maart) in droog struweel en de Chaco van het zuidoosten van Bolivia. In de zuidelijke winter kun je overwinteraars vinden in struweel langs rivieren in het zuidoosten van Peru.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Wijdverbreid en vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Sublegatus modestus | (Wied-Neuwied, 1831)

Wied-Neuwied beschreef de soort in 1831 als M[uscipeta] modesta; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sublegatus werd in 1868 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Latijn sub, 'enigszins, bijna', en het geslacht Legatus (piraattiran): 'lijkt op Legatus'. De soortnaam is Latijn modestus, 'bescheiden, ingetogen', naar het onopvallende verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Camamu, Bahia, Brazilië.