Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Dubbelbanddwergtiran

Dubbelbanddwergtiran | Lophotriccus vitiosus

Double-banded Pygmy Tyrant | Cimerillo doblebandeado | Maria-fiteira

De dubbelbanddwergtiran is een kleine, gekuifde tiran van het Amazonelaagland ten noorden van de Amazone en de Marañón. De naam verwijst naar de twee gelige vleugelstrepen; de donkere kuif wordt meestal plat gedragen.

Dubbelbanddwergtiran (Lophotriccus vitiosus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droge, rollende triller, 'prrrrt', vaak herhaald, en korte, scherpe 'kriek'-roepjes.

Luister: ZangXC1183859

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een vrij lange, platte snavel. De kuif bestaat uit zwartachtige veren met grijze tot olijfkleurige randen. De bovendelen zijn olijfgroen, de vleugels donker met twee duidelijke gelige vleugelstrepen. Keel en borst zijn witachtig met grijze strepen, de buik is lichtgeel. Het oog is lichtgeel. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De schubkuifdwergtiran Lophotriccus pileatus heeft roodbruine randen aan de kuifveren en leeft hoger, in bergbos. De helmdwergtiran Lophotriccus galeatus heeft een kuif met grijze randen en minder duidelijke vleugelstrepen, en leeft in het uiterste oosten van Colombia. De kortstaartdwergtiran Myiornis ecaudatus is veel kleiner, met een grijze kop, een wit gezicht en vrijwel geen staart.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos op terra firme en in de várzea, bosranden, rivierbos en hoog secundair bos, tot ongeveer 1000 m. Zit in de lagere en middelste laag, vaak in wirwar van lianen, en vangt insecten met korte sprongen naar bladeren. Het nest is een hangend bolnest met een zij-ingang.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuidoosten, in het Amazonelaagland. Ecuador: in het Amazonelaagland. Peru: in het noordoosten, ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Guyana's en het noorden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in laaglandbos rond Iquitos of in het oosten van Ecuador naar de rollende triller in de ondergroei en de middelste laag, vooral langs bosranden en open plekken.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt randen en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Lophotriccus vitiosus | (Bangs & Penard, 1921)

Bangs & Penard beschreef de soort in 1921 als Cometornis vitiosus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lophotriccus werd in 1884 ingevoerd door Berlepsch. De geslachtsnaam combineert Grieks lophos, 'kuif', met trikkos, een niet nader bepaald klein vogeltje. De soortnaam komt van Latijn vitiosus, 'gebrekkig, met een fout'; waarom Bangs en Penard (1921) deze naam kozen, is niet bekend. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Ucayali-rivier, Peru.