Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Schubkuifdwergtiran
Schubkuifdwergtiran | Lophotriccus pileatus
Scale-crested Pygmy Tyrant | Cimerillo crestiescamado | Maria-de-crista-escamada
De schubkuifdwergtiran is een kleine tiran van de bergbossen in het noorden en midden van de Andes, met een kuif van zwarte veren met roodbruine randen. Zijn luide, trillende roep is in de middelste lagen van het bergbos een van de meest gehoorde geluiden, terwijl de vogel zelf meestal verborgen blijft.
Geluid
Een luid, scherp 'prriet' of 'trrriet', vaak oplopend, en reeksen droge 'kriek'-tonen; luid in verhouding tot het formaat.
Opname: Alain Verneau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een vrij lange, platte snavel en een middellange staart. De kuif bestaat uit lange zwarte veren met brede roodbruine randen; meestal ligt hij plat, waardoor de kruin geschubd roodbruin lijkt. De bovendelen zijn olijfgroen, de vleugels donker met twee smalle gelige vleugelstrepen. Keel en borst zijn witachtig met duidelijke grijze strepen, de buik is lichtgeel. Het oog is lichtgeel tot oranjeachtig. De seksen zijn vrijwel gelijk.
Verwarringssoorten
De dubbelbanddwergtiran Lophotriccus vitiosus heeft een kuif met grijze tot olijfkleurige randen, zonder roodbruin, en leeft in het laagland. De langkuifdwergtiran Lophotriccus eulophotes heeft een langere kuif met grijze randen en leeft in bamboe in het laagland van Zuidoost-Peru. De witborstdwergtiran Myiornis albiventris is veel kleiner, met een kort staartje en zonder kuif.
Leefgebied
Vochtig lager bergbos, nevelwoud, voetheuvelbos en bosranden met dichte ondergroei, ruwweg tussen 600 en 2200 m, plaatselijk hoger of lager. Zit in de lagere en middelste laag en vangt insecten met korte sprongen naar de onderkant van bladeren. Het nest is een hangend bolnest met een zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in alle drie de Andesketens en op de Pacifische helling. Ecuador: aan beide flanken van de Andes, in het westen ook in de lagere heuvels. Peru: aan de oostflank zuidwaarts tot in Puno en plaatselijk op de westflank in het noorden. Bolivia: hooguit in het uiterste noordwesten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica tot Panama en in Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in bergbos rond 1500 m, bijvoorbeeld langs wegen aan de westflank van Ecuador, naar het luide 'prriet'; volg het geluid naar de ondergroei, waar de vogel stil op een dun takje zit.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort komt ook voor in secundair bos en aan bosranden.
Wetenschappelijke naam
Lophotriccus pileatus | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als E[uscarthmus] pileatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lophotriccus werd in 1884 ingevoerd door Berlepsch. De geslachtsnaam combineert Grieks lophos, 'kuif', met trikkos, een niet nader bepaald klein vogeltje. De soortnaam komt van Latijn pileatus, 'met een kap', naar de geschubde kuif. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vitoc-vallei, Junín, Peru.