Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwaveltiran
Zwaveltiran | Tyrannopsis sulphurea
Sulphury Flycatcher | Mosquero azufrado | Suiriri-de-garganta-rajada
De zwaveltiran is een gedrongen tiran van het Amazonelaagland die sterk gebonden is aan moriche- of aguajepalmen (Mauritia flexuosa). Paartjes zitten vaak hoog in of bij een palm en roepen luid in duet. In het gidsgebied leeft hij in het laagland ten oosten van de Andes.
Geluid
Een luide, schelle, wat krassende djwie-djwie-djwie of tsjwiieh, vaak in duet door het paar, en piepende tonen bij opwinding.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm. Een gedrongen tiran met een korte, rechte staart en een vrij korte, zware zwarte snavel. De kop is donkergrijs met een zwartachtig masker en een verborgen gele kruinvlek. Rug en vleugels zijn olijfgroen tot olijfbruin. De keel is wit, de borstzijden zijn grijsolijf met vage streping, de buik is heldergeel. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De tropische koningstiran Tyrannus melancholicus is slanker, met een langere, gevorkte staart, een lichtere grijze kop zonder duidelijk masker en een olijfkleurige borst. De bootsnaveltiran Megarynchus pitangua heeft een zwarte kruin met witte wenkbrauwstreep en een zeer brede snavel. De kortsnaveltiran Myiozetetes luteiventris is kleiner, met een kleine snavel en een olijfgestreepte borst.
Leefgebied
Moerassige plekken en open terrein met moriche- of aguajepalmen, palmmoerassen, randen van várzea, bosranden en dorpen met palmen, meestal onder 500 m. Jaagt vanaf een hoge zitplaats op insecten en eet vruchten. Nestelt tussen de bladvoeten in de kroon van palmen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes, in de Llanos en het Amazonegebied. Ecuador: plaatselijk in het oostelijke laagland. Peru: in het Amazonelaagland. Bolivia: in het noorden en noordoosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Trinidad en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek bij groepen moriche- of aguajepalmen, ook in open terrein en bij dorpen. Paartjes zitten vaak in de top van een palm en zijn vooral 's ochtends te horen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Plaatselijk algemeen, maar afhankelijk van palmbestanden die op sommige plaatsen worden gekapt voor vruchten.
Wetenschappelijke naam
Tyrannopsis sulphurea | (Spix, 1825)
Spix beschreef de soort in 1825 als Muscicapa sulphurea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tyrannopsis werd in 1905 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Tyrannus (Latijn, 'tiran') met Grieks opsis, 'uiterlijk': 'die op een koningstiran lijkt'. De soortnaam is Latijn sulphureus, 'zwavelgeel', naar de gele onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Manaus, Amazonas, Brazilië.