Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Dunsnavelholengraver

Dunsnavelholengraver | Geositta tenuirostris

Slender-billed Miner | Minero picudo | Curriqueiro-de-bico-fino

De dunsnavelholengraver is de grootste holengraver van de Andes van het gidsgebied, met een lange, dunne, licht gebogen snavel. Hij leeft in open grasland, weiden en akkers op grote hoogte en broedt in tunnels in aarden wallen. Een afzonderlijke ondersoort (kalimayae) leeft geïsoleerd in het centrale hoogland van Ecuador.

Dunsnavelholengraver (Geositta tenuirostris)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang klinkt tijdens een baltsvlucht en is een herhaalde reeks korte tonen als 'tsjit' of 'kiek'. De roepen zijn een langgerekt 'kieeeek' en een nasaal 'kjeen'.

Luister: ZangXC2509

Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met een lange, dunne, licht gebogen snavel. Het gezicht is bleek okerbruin met een lichte wenkbrauwstreep; de kruin is fijn gestreept. De bovendelen zijn grijsbruin, de buitenste staartpennen roodbruin. De donkere vleugeldekveren hebben lichte, okerkleurige punten die vleugelstrepen vormen. De borst is vuilwit met bruine streepjes. De seksen zijn gelijk. De Ecuadoraanse vogels zijn kleiner en grijzer, met donkerder vleugels en staart en meer streping op de borst.

Verwarrings­soorten

De gewone holengraver Geositta cunicularia is kleiner, met een kortere snavel en veel roodbruin in de vleugel. De punaholengraver Geositta punensis is kleiner en bleker, met een korte snavel en een ongestreepte borst. De diksnavelholengraver Geositta crassirostris heeft een dikkere snavel en leeft op rotsige hellingen van de westflank in Peru. De aardkruipers van het geslacht Upucerthia hebben een langere, sterker gebogen snavel en een langere staart.

Leefgebied

Grasland van de puna, struweel, weiden en akkers op grote hoogte, vaak in de buurt van water, tussen ongeveer 2500 en 4600 m. Loopt over de grond en haalt insecten met de lange snavel uit de bodem en tussen graspollen. Broedt in de zuidelijke zomer; het nest van droog gras ligt in een kamer aan het eind van een tunnel in een aarden wal of oever, soms in een gang van een aardkruiper. Het legsel telt twee eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador alleen een kleine, geïsoleerde populatie in Cotopaxi. In Peru op beide flanken van de Andes, van de grens met Ecuador zuidwaarts. In Bolivia in de Andes en op het altiplano. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, zuidwaarts tot Tucumán.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in open grasland, weiden en akkers in de hoge dalen van Peru en Bolivia, vooral bij beken en vochtige plekken. In het broedseizoen zingen de vogels tijdens hun baltsvlucht boven het grasland.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot, de stand lijkt stabiel en er zijn geen directe bedreigingen bekend; de Ecuadoraanse populatie is klein en geïsoleerd.

Wetenschappelijke naam

Geositta tenuirostris | (de Lafresnaye, 1836)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1836 als Alauda tenuirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Geositta werd in 1837 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Grieks geō-, 'aarde, grond', met Sitta, het geslacht van de boomklevers. De soortnaam komt van Latijn tenuis, 'dun, slank', en rostrum, 'snavel': 'dunsnavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sicasica, La Paz, Bolivia.