Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Kustholengraver

Kustholengraver | Geositta peruviana

Coastal Miner | Minero peruano | Curriqueiro-costeiro

De kustholengraver is een kleine, zandkleurige holengraver die alleen in de kustwoestijn van Peru voorkomt. Hij loopt snel over kaal zand en tussen lage begroeiing en lijkt in houding op een kleine pieper. In de vlucht toont hij een lichte, roodbruine vleugelband.

Kustholengraver (Geositta peruviana)
Foto: Zieger M — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een piepend 'kwiet'. De zang klinkt tijdens een baltsvlucht en is een droge, weinig melodieuze reeks tonen. Er bestaan weinig opnamen.

Luister: RoepXC1039550

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–14,5 cm, met een korte, dunne, licht gebogen snavel en vrij lange poten. De bovendelen zijn bleek zandbruin, met een lichte wenkbrauwstreep. De onderdelen zijn crèmewit. De slagpennen zijn licht roodbruin tot okerkleurig en vormen in de vlucht een lichte vleugelband. De staart is grotendeels zwart met crèmekleurige punten; de buitenste veren zijn crème en licht roodbruin. De snavel is blauwgrijs met een zwarte punt, de poten zijn grijsachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijze holengraver Geositta maritima is grijzer, met weinig roodbruin in de vleugel, en leeft vooral op kale woestijnhellingen in het zuiden van Peru. De gewone holengraver Geositta cunicularia heeft een gestreepte borst en leeft hoog in de Andes. De donkervleugelholengraver Geositta saxicolina heeft donkere vleugels en leeft in de puna van centraal Peru.

Leefgebied

Open, zandige vlakten van de kustwoestijn, van de duinen langs zee landinwaarts tot bijna aan de voet van de Andes, ook in lomas en tussen schaarse struiken, van zeeniveau tot ongeveer 700 m. Zoekt lopend op de grond naar insecten. Het nest ligt in een kamer aan het eind van een tunnel in de grond; er is maar één nest beschreven, met twee eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, in de kustwoestijn van Tumbes en Piura zuidwaarts tot Ica. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de vroege ochtend in open zandvlakten, lage duinen en lomas langs de kust van noord- en centraal Peru, ook ten noorden en zuiden van Lima. De vogels lopen snel weg en vliegen laag over het zand.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het meeste leefgebied is ongeschikt voor landbouw of bebouwing, al verdwijnt rond steden en bij irrigatieprojecten plaatselijk geschikt terrein.

Wetenschappelijke naam

Geositta peruviana | de Lafresnaye, 1847

De Lafresnaye beschreef de soort in 1847 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Geositta werd in 1837 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Grieks geō-, 'aarde, grond', met Sitta, het geslacht van de boomklevers. De soortnaam verwijst naar Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lima, Peru.