Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Ecuadoraanse looftiran

Ecuadoraanse looftiran | Phylloscartes gualaquizae

Ecuadorian Tyrannulet | Tiranolete ecuatoriano | Borboletinha-equatoriana

De ecuadoraanse looftiran is een kleine tiran van de voetheuvels aan de oostflank van de Andes, vooral in Ecuador; de wetenschappelijke naam verwijst naar Gualaquiza in het zuidoosten van Ecuador. Hij foerageert in het bladerdak met gemengde groepen en houdt de staart daarbij vaak schuin omhoog. De soort heeft een klein verspreidingsgebied.

Ecuadoraanse looftiran (Phylloscartes gualaquizae)
Foto: Carmelo López Abad — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een hoge, snelle, licht stijgende triller en korte, dunne tsit-roepjes.

Luister: ZangXC1175600

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een smalle, zwarte snavel. Kruin en nek grijs, rug olijfgroen. Teugel en een smalle oogring wit; achter de oorstreek een donkere halvemaan. Vleugels donker met twee gele vleugelstrepen en geelgerande slagpennen. Keel grijswit, borst geelachtig met olijfkleurige waas, buik lichtgeel. Seksen gelijk; jongen doffer.

Verwarrings­soorten

De brillooftiran Pogonotriccus orbitalis heeft een olijfkleurige kruin, zit rechtop en tilt één vleugel op. De roodbrauwlooftiran Phylloscartes superciliaris heeft een witte buik, een rode wenkbrauw en geen vleugelstrepen. De grijskruinleptopogon Leptopogon superciliaris is groter, met een duidelijke zwarte oorvlek en okerkleurige vleugelstrepen. De goudmaskervliegenpikker Zimmerius chrysops heeft een geel gezicht en een korte, stompe snavel.

Leefgebied

Het bladerdak en de middelste etage van vochtig voetheuvelbos, bosranden en hoog secundair bos, ruwweg tussen 400 en 1400 m. Huppelt actief over takken en bladeren en pikt kleine insecten van het blad, vaak in gemengde groepen met tangaren en andere tirannen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het uiterste zuiden, aan de oostflank van de Andes in Putumayo. Ecuador: aan de oostflank van de Andes, vooral in het midden en zuiden, met inbegrip van de Cordillera del Cóndor. Peru: aan de oostflank in het noorden, zuidwaarts tot San Martín. Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in voetheuvelbos aan de oostflank van Ecuador op 700–1200 m, bijvoorbeeld in Zamora-Chinchipe of Morona-Santiago, en kijk in gemengde groepen in het bladerdak naar een grijskoppig tirannetje met gele vleugelstrepen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en ligt in een zone waar bos wordt omgezet in weiland en cultuurland; plaatselijk is de soort vrij talrijk.

Wetenschappelijke naam

Phylloscartes gualaquizae | (Sclater, 1887)

Sclater beschreef de soort in 1887 als Pogonotriccus gualaquizae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Phylloscartes werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks phullon, 'blad', met skairō, 'huppelen, dansen'. De soortnaam verwijst naar Gualaquiza in Zuidoost-Ecuador. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Gualaquiza, Morona-Santiago, Ecuador.