Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Eksterbekarde

Eksterbekarde | Pachyramphus albogriseus

Black-and-white Becard | Cabezón blanquinegro | Caneleiro-preto-e-branco

De eksterbekarde is een grijs, zwart en wit getekende bekarde van het vochtige bergbos. Sinds de afsplitsing van de cryptische bekarde omvat de soort de vogels van de Colombiaanse bergen en de oostflank van de Andes. Beide soorten lijken sterk op elkaar en zijn vooral op de zang te onderscheiden.

Eksterbekarde (Pachyramphus albogriseus)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een rustige reeks van een wisselend aantal zachte tonen die altijd eindigt met een lange, overwegend stijgende toon. Daarnaast een korte, snelle triller van enkele dalende tonen.

Luister: ZangXC836860

Opname: rudy gelis — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een grote kop en een korte, dikke snavel. Het mannetje heeft een glanzend blauwzwarte kruin, zwarte teugels met een witte streep erboven, een grijze rug en witachtige tot lichtgrijze onderdelen, op de borst vaak iets grijzer. De vleugels zijn zwart met witte randen en een brede witte bovenste vleugelstreep. Het vrouwtje heeft een kastanjebruine kruin met een zwarte rand, een zwarte oogstreep, een olijfgroene rug, zwartachtige vleugels met kaneelbruine randen en lichtgele tot groengele onderdelen met een witte keel.

Verwarrings­soorten

De cryptische bekarde Pachyramphus salvini is vrijwel gelijk, met een fijnere snavel, grijze in plaats van zwarte teugels en een smallere bovenste vleugelstreep; de zang is het beste kenmerk. Het mannetje van de witvleugelbekarde Pachyramphus polychopterus heeft een zwarte rug en mist de witte wenkbrauwstreep. Het mannetje van de grijze bekarde Pachyramphus rufus leeft lager en heeft een witte voorhoofdsrand zonder duidelijke vleugelstrepen. Het vrouwtje van de groenrugbekarde Pachyramphus viridis heeft een grijze kop en een gele kraag.

Leefgebied

Vochtig voetheuvel- en bergbos, nevelwoud en hun randen met een dichte onderlaag, meestal tussen 900 en 2200 m. Zoekt insecten en vruchten van de hogere onderlaag tot in de kruinen, vaak in gemengde groepen. Het nest is een groot, bolvormig bouwsel met een ingang aan de zijkant, aan een tak hoog boven de grond.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Sierra Nevada de Santa Marta, de Serranía del Perijá, de oostelijke cordillera en op de oostflank van de Andes in het zuiden. In Ecuador op de oostflank van de Andes. In Peru op de oostflank, vooral in het noorden; welke van de twee soorten waar in Peru voorkomt, is nog niet volledig bekend. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica, Panama en Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in gemengde groepen in het nevelwoud langs bergwegen op de oostflank in Ecuador en in de bergen van Santa Marta in Colombia. Luister naar de rustige zang met de lange slottoon om hem van de cryptische bekarde te onderscheiden.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de huidige, nauwere opvatting. De vroegere, ruimere soort gold als niet bedreigd. De soort is afhankelijk van bergbos en lijdt plaatselijk onder ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Pachyramphus albogriseus | Sclater, 1857

Sclater beschreef de soort in 1857 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pachyramphus werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks pakhus, 'dik, stevig', en rhamphos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en griseus, 'grijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit 'Bogotá', Colombia.