Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Eksterttangare

Eksterttangare | Cissopis leverianus

Magpie Tanager | Tangara urraca | Tietinga

De eksterttangare is een grote, zwart-witte tangare met een lange, getrapte staart en gele ogen, van bosranden en open plekken in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. Ze leeft in luidruchtige groepjes die door struiken en lage boomkruinen trekken en daarbij de staart heen en weer zwaaien. Met haar eksterachtige tekening wijkt ze sterk af van de meeste andere tangares.

Eksterttangare (Cissopis leverianus)
Foto: Jens N. Lallensack — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Groepjes laten voortdurend metaalachtige tsjenk- en tsjip-roepen horen. De zang is een snelle, wat rommelige reeks tsjilpende en fluitende tonen, vaak door meerdere vogels tegelijk.

Luister: ZangXC1048815

Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–28 cm, waarvan ongeveer de helft staart, met een vrij forse, zwarte snavel en een heldergele iris. Kop, keel en bovenborst zijn glanzend blauwzwart en lopen in een punt uit op de borst. De rest van de onderdelen is wit; de rug is wit met zwarte vlekken. De vleugels zijn zwart, de lange, getrapte staart is zwart met brede witte toppen. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn wat doffer.

Verwarrings­soorten

Door het zwart-witte kleed en de lange staart nauwelijks met andere soorten te verwarren. De zwartkopdonacobius Donacobius atricapilla heeft ook gele ogen en een lange staart met witte toppen, maar is van onderen geelbruin en leeft in moerasvegetatie langs water.

Leefgebied

Bosranden, open plekken, secundair bos, rivieroevers, struikgewas en plantages en tuinen met bomen, van het laagland tot ongeveer 1500 m in de voetheuvels van de Andes, plaatselijk hoger. Eet vruchten en insecten, die ze in struiken en lage tot middelhoge boomkruinen zoekt. Het nest is een open kom in een struik of boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazone- en Orinocogebied en langs de voet van de oostflank. In Ecuador in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru in het oostelijke laagland en de dalen aan de voet van de Andes. In Bolivia in het laagland en de voetheuvels van het noorden en midden. Komt niet voor ten westen van de Andes en niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië, met een aparte stand in het Atlantisch Woud van het oosten van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs wegen en rivieren met bosranden en open plekken in de voetheuvels van de oostflank; de groepjes zijn vaak eerst te horen en zitten graag op open takken boven het struikgewas.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid en algemeen; profiteert van bosranden en secundaire begroeiing.

Wetenschappelijke naam

Cissopis leverianus | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Lanius leverianus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cissopis werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks kissa, 'ekster', en -ōpis, 'met het gezicht van'. De soortnaam eert de Engelse verzamelaar Sir Ashton Lever (1729–1788), oprichter van het Leverian Museum in Londen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.