Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Estellabergnimf

Estellabergnimf | Oreotrochilus estella

Andean Hillstar | Estrella andina | Estrela-andina

De estellabergnimf is een stevige kolibrie van de hoogvlakten van de zuidelijke Andes, waar het 's nachts bijna altijd vriest. Hij overleeft de koude nachten door in een diepe slaaptoestand zijn lichaamstemperatuur sterk te laten dalen. Anders dan de meeste kolibries klampt hij zich vaak vast aan een bloem in plaats van ervoor te blijven hangen.

Estellabergnimf (Oreotrochilus estella)
Foto: CLAUDIOLD — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp tsiet en een droog gekwetter, vooral bij achtervolgingen.

Luister: RoepXC263265

Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–14 cm, met een korte, iets gebogen zwarte snavel en sterke poten. Het mannetje is grijsbruin tot olijfgrijs van boven, met een glanzend smaragdgroene keel die van onderen door een smalle zwarte rand wordt begrensd. De onderdelen zijn wit, met een donkere, kastanjebruine streep over het midden van de buik. De staart is grotendeels wit, met donkere buitenranden en groenachtige middenpennen. Het vrouwtje is grijsbruin van boven en vuilwit van onder, met een fijn gestippelde keel; de staart is donker met witte hoeken.

Verwarrings­soorten

De Peruaanse bergnimf Oreotrochilus stolzmanni vervangt hem verder naar het noorden; het mannetje heeft een groenere kop en een donkerdere buikstreep. De zwartborstbergnimf Oreotrochilus melanogaster in het midden van Peru heeft een zwarte borst en buik. De wigstaartbergnimf Oreotrochilus adela in Bolivia heeft een kastanjebruine buik en een wigvormige staart. Vrouwtjes van deze soorten lijken sterk op elkaar; let vooral op het gebied.

Leefgebied

Puna-grasland, rotsige hellingen en ravijnen, Polylepis-bosjes, de randen van bofedales en struikrijke hellingen met bloeiende planten, ruwweg tussen 3500 en 4500 m, plaatselijk lager. Bezoekt vooral laag bloeiende struiken en kruiden, zoals Chuquiraga, en vangt kleine insecten. Overnacht en broedt beschut onder rotsoverhangen, in grotten of in gebouwen; het nest hangt aan een rotswand.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de hooglanden van het zuiden. In Bolivia in de Andes in het westen van het land, op het altiplano en de hoge hellingen eromheen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij bloeiende struiken op rotsige hellingen en in ravijnen hoog op de puna, vroeg in de ochtend als de vogels na de koude nacht actief worden. Vaak zit hij op een rotsblok of laag in een struik.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied is uitgestrekt en weinig aangetast, al kunnen begrazing en het verzamelen van brandhout bloeiende struiken plaatselijk schaars maken.

Wetenschappelijke naam

Oreotrochilus estella | (d'Orbigny, ACVMD, 1838)

D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1838 als Trochilus Estella; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Oreotrochilus werd in 1847 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks oros, 'berg', met het kolibriegeslacht Trochilus. De soortnaam eert Estelle-Marie Dessalines d'Orbigny (1800–1893), oudere zus van de Franse zoöloog Alcide d'Orbigny. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit La Paz en Potosí, Bolivia.