Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Eulers tiran
Eulers tiran | Lathrotriccus euleri
Euler's Flycatcher | Mosquero de Euler | Enferrujado
Eulers tiran is een kleine, bruinolijfkleurige tiran van de onderlaag en middenlaag van bos ten oosten van de Andes. Hij lijkt sterk op de Noord-Amerikaanse feetirannen van het geslacht Empidonax, maar heeft beige vleugelstrepen en een bruinere rug. Naast standvogels komen in het gidsgebied ook zuidelijke trekvogels voor, die in de zuidelijke winter vanuit het zuiden van Brazilië, Paraguay en Argentinië naar het Amazonegebied trekken.
Geluid
Een wat schorre, dalende reeks van drie of vier tonen, tsjie-die-die-die, die met tussenpozen wordt herhaald, en een kort, droog tjip.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13,5 cm. De bovendelen zijn bruinolijf, met een lichte, smalle oogring en een lichte vlek voor het oog. De vleugels zijn donker met twee beige tot witachtige vleugelstrepen. De keel is witachtig, de borst grijsachtig olijf tot bruinachtig en de buik lichtgeel. De bovensnavel is donker, de ondersnavel licht oranjegeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De vinktiran Cnemotriccus fuscatus heeft een lange, lichte wenkbrauwstreep, een donkerder bruine rug en een geheel donkere snavel, en leeft vooral in struikgewas langs rivieren. De elzenfeetiran Empidonax alnorum en de wilgenfeetiran Empidonax traillii zijn groener van boven, met langere handpennen, en zitten meer in open struikgewas; ze komen alleen in de noordelijke winter voor. De oostelijke bospiewie Contopus virens is groter, grijzer, zit rechtop hoog op open takken en heeft vrijwel geen oogring. De roesttiran Myiophobus fasciatus is kleiner, roodbruiner, met een gestreepte borst.
Leefgebied
Onderlaag en middenlaag van vochtig laaglandbos, bosranden, várzea, secundair bos en voetheuvelbos; standvogels in Bolivia ook in het lagere bergbos van de Yungas tot ongeveer 1500 m. Zit stil op een lage tot middelhoge tak en vangt insecten in korte uitvallen naar bladeren of in de lucht. Het nest is een open kom in een holte, tussen wortels of in een boomstronk.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes, vooral in het zuiden. Ecuador: in het oosten. Peru: in het Amazonelaagland en op de lagere oostflank. Bolivia: als standvogel in het noorden en op de oostelijke voet van de Andes, daarnaast als trekvogel. In de zuidelijke winter (ongeveer april–september) komen zuidelijke trekvogels in het Amazonelaagland van Bolivia, Peru, Ecuador en het zuiden van Colombia voor. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guiana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de onderlaag van laaglandbos ten oosten van de Andes naar de schorre, dalende zang en zoek dan naar een kleine, bruinolijf tiran met beige vleugelstrepen die stil op een lage tak zit.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverspreid en algemeen in bos en bosranden, ook in secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Lathrotriccus euleri | (Cabanis, 1868)
Cabanis beschreef de soort in 1868 als Empidochanes Euleri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lathrotriccus werd in 1986 ingevoerd door Lanyon & Lanyon. De geslachtsnaam komt van Grieks lathrios, 'heimelijk, verborgen', en triccus, 'klein vogeltje'; volgens de beschrijvers (W. en S. Lanyon, 1986) slaat 'verborgen' niet op het gedrag van de vogel, maar op zijn onopgemerkte plaats binnen het geslacht Empidonax. De soortnaam eert Carl Euler (1834–1901), Zwitsers ornitholoog en consul die in Brazilië vogels verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cantagalo, Rio de Janeiro, Brazilië.