Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Evenaarmierpitta
Evenaarmierpitta | Grallaria saturata
Equatorial Antpitta | Tororoí ecuatorial | Tovacuçu-equatorial
De evenaarmierpitta is sinds de opsplitsing van de roodbruine mierpitta in 2020 een aparte soort; de vorm saturata was al eerder als ondersoort beschreven. De naam verwijst naar Ecuador, waar het grootste deel van het verspreidingsgebied ligt. Het is de wijdst verspreide soort van de rufula-groep in het noorden van het gidsgebied.
Geluid
Zoals bij de andere soorten van de rufula-groep verschilt de zang vooral in tempo, aantal en toonhoogte van de tonen. Hij laat korte reeksen heldere fluittonen en enkelvoudige roeptonen horen; een zangopname is het belangrijkste hulpmiddel bij de determinatie.
Opname: Bobby Wilcox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op lange donkere poten, met een donkere snavel. Boven- en onderdelen zijn verzadigd roodbruin, de onderdelen iets lichter, het buikmidden het lichtst. Rond het oog een smalle lichte ring. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De chamímierpitta Grallaria alvarezi in de Westelijke Andes en het noorden van de Centrale Andes van Colombia lijkt sterk en is vooral op zang en verspreiding te onderscheiden. De muiscamierpitta Grallaria rufula leeft alleen in de Oostelijke Andes. De bergmierpitta Grallaria quitensis is groter en olijfbruin en leeft in open páramo. De tweekleurige mierpitta Grallaria rufocinerea heeft grijze onderdelen. De noordelijke roestborstdwergmierpitta Grallaricula ferrugineipectus is kleiner, met een lichte halvemaan voor het oog.
Leefgebied
Dichte ondergroei en bamboe in vochtig hoog bergbos en nevelwoud tot aan de boomgrens, ook in secundair bos en struweel aan bosranden, ongeveer tussen 2200 en 3700 m. Hij zoekt op de grond naar ongewervelden en komt op sommige plaatsen naar voerplekken met wormen. Het nest is een komvormig bouwsel van mos en wortels laag in dichte begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Centrale Andes van Caldas, Risaralda, Quindío en Tolima zuidwaarts, en in het zuiden via Huila, Cauca, Nariño en Putumayo. In Ecuador op beide flanken van de Andes over de hele lengte van het land. In Peru alleen in het uiterste noorden, ten noorden en westen van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister bij zonsopgang in het hoge bergbos rond Quito, bijvoorbeeld in Yanacocha aan de Pichincha, of langs de weg naar Papallacta, naar korte reeksen fluittonen uit dichte ondergroei. Op enkele lodges in Ecuador en Colombia komt de vogel naar een voerplek.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd als aparte soort; de ruimer opgevatte roodbruine mierpitta geldt als niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt enige verstoring van het bos, maar het hoge bergbos wordt op veel plaatsen gekapt voor landbouw en veeteelt.
Wetenschappelijke naam
Grallaria saturata | Domaniewski & Sztolcman, 1918
Domaniewski & Sztolcman beschreef de soort in 1918 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van Latijn saturatus, 'verzadigd, diep van kleur'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Rafael, Tungurahua, Ecuador.