Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Kastanjebruine mierpitta

Kastanjebruine mierpitta | Grallaria blakei

Chestnut Antpitta | Tororoí castaño | Tovacuçu-castanho

De kastanjebruine mierpitta werd in 1987 beschreven en is genoemd naar de Amerikaanse ornitholoog Emmet Blake. Hij komt alleen voor op de oostflank van de Andes in Noord- en Midden-Peru. Het is een kleine, donkere bodemvogel van vochtig bergbos, die bij de opsplitsing van de roodbruine mierpitta in 2020 als aparte soort is gehandhaafd.

Kastanjebruine mierpitta (Grallaria blakei)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang bestaat uit korte reeksen heldere fluittonen; hij verschilt van die van de soorten van de rufula-groep in tempo en toonhoogte. Een zangopname is het belangrijkste hulpmiddel bij de determinatie.

Luister: ZangXC296748

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op lange donkere poten, met een donkere snavel. Het kleed is vrijwel egaal donker kastanjebruin, de onderdelen nauwelijks lichter; een lichte oogring ontbreekt of is zwak. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De chachapoyasmierpitta Grallaria gravesi leeft meestal hoger en is lichter roodbruin, met een duidelijkere lichte oogring. De baaimierpitta Grallaria capitalis in Huánuco en Pasco is groter, met een donker kastanjebruine kop. De roestkleurige mierpitta Grallaria przewalskii is groter, met een lichte buik. De oxapampamierpitta Grallaria centralis en de panaomierpitta Grallaria oneilli lijken sterk en zijn vooral op zang en verspreiding te onderscheiden.

Leefgebied

Dichte ondergroei, bamboe en mosrijke ondergroei in vochtig bergbos en nevelwoud, ongeveer tussen 2100 en 3100 m. Hij zoekt op de grond naar ongewervelden. Over het broeden is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, op de oostflank van de Andes ten zuiden en oosten van de Marañón, in Amazonas, San Martín en La Libertad, en zuidwaarts tot in Huánuco en het noorden van Pasco. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang in het nevelwoud rond Abra Patricia in Amazonas en San Martín naar korte reeksen fluittonen uit dichte ondergroei. De vogel blijft meestal in dekking en is vooral te vinden door op de zang af te gaan.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de huidige afbakening; in de oudere afbakening gold de soort als gevoelig. Het verspreidingsgebied is beperkt en het bergbos op de oostflank van Noord-Peru wordt op veel plaatsen gekapt voor landbouw.

Wetenschappelijke naam

Grallaria blakei | Graves, 1987

Graves beschreef de soort in 1987 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam eert Emmet Reid Blake (1908–1997), Amerikaans ornitholoog en verzamelaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cordillera de Carpish, Huánuco, Peru.