Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Chachapoyasmierpitta

Chachapoyasmierpitta | Grallaria gravesi

Chachapoyas Antpitta | Tororoí de Graves | Tovacuçu-de-chachapoyas

De chachapoyasmierpitta werd in 2020 als nieuwe soort beschreven bij de opsplitsing van de roodbruine mierpitta. De naam verwijst naar Chachapoyas in de regio Amazonas in Noord-Peru; de wetenschappelijke naam eert de Amerikaanse ornitholoog Gary Graves. Het is een kleine, roodbruine bodemvogel van hoog bergbos tot aan de boomgrens.

Chachapoyasmierpitta (Grallaria gravesi)
Foto: RJ Baltierra — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zoals bij de andere soorten van de rufula-groep verschilt de zang vooral in tempo, aantal en toonhoogte van de tonen. Hij laat korte reeksen heldere fluittonen en enkelvoudige roeptonen horen; een zangopname is het belangrijkste hulpmiddel bij de determinatie.

Luister: ZangXC855316

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op lange donkere poten, met een donkere snavel. Boven- en onderdelen zijn egaal roodbruin, de onderdelen iets lichter, het buikmidden het lichtst. Rond het oog een smalle lichte ring. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kastanjebruine mierpitta Grallaria blakei leeft meestal lager en is donkerder kastanjebruin, zonder duidelijke oogring. De roestkleurige mierpitta Grallaria przewalskii is groter, met een lichte buik, en leeft lager. De panaomierpitta Grallaria oneilli in Huánuco is vooral op zang en verspreiding te onderscheiden. De zuidelijke roestborstdwergmierpitta Grallaricula leymebambae is kleiner, met een lichte halvemaan voor het oog en een lichte buik.

Leefgebied

Dichte ondergroei en bamboe in vochtig hoog bergbos en nevelwoud tot aan de boomgrens, ongeveer tussen 2500 en 3500 m. Hij zoekt op de grond naar ongewervelden. Over het broeden is vrijwel niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, in de Andes ten zuiden en oosten van de Marañón, in Amazonas, San Martín en La Libertad, en zuidwaarts tot in Huánuco. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang in het hoge bergbos langs de weg van Leimebamba naar Abra Barro Negro in Amazonas naar korte reeksen fluittonen uit dichte ondergroei. De vogel zingt vanuit dekking en komt soms even op de weg.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de ruimer opgevatte roodbruine mierpitta geldt als niet bedreigd. Het hoge bergbos in Noord-Peru wordt plaatselijk gekapt en afgebrand voor weiland.

Wetenschappelijke naam

Grallaria gravesi | Isler, Chesser, Robbins & Hosner, 2020

Isler, Chesser, Robbins & Hosner beschreef de soort in 2020 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam eert Gary R. Graves, ornitholoog wiens werk bijdroeg aan de ontdekking van deze soort. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Puerto del Monte, San Martín, Peru.