Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Panaomierpitta

Panaomierpitta | Grallaria oneilli

Panao Antpitta | Tororoí de O'Neill | Tovacuçu-de-panao

De panaomierpitta werd in 2020 als nieuwe soort beschreven bij de opsplitsing van de roodbruine mierpitta. Hij is genoemd naar Panao in Huánuco; de wetenschappelijke naam eert John P. O'Neill, die het typeexemplaar in 1983 in Huánuco verzamelde. Het is een kleine, roodbruine bodemvogel van het hoge nevelwoud op de oostflank in Midden-Peru.

Panaomierpitta (Grallaria oneilli)
Foto: (c) Thibaud Aronson, some rights reserved (CC BY-SA) — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De lange zang is een reeks zoemende tonen die eerst iets vertraagt en daarna versnelt. De korte zang is een frase van twee tonen op gelijke hoogte, van ongeveer 0,75 tot 1,25 seconde.

Luister: ZangXC62928

Opname: Willem-Pier Vellinga — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op middelgrijze poten, met een zwartachtige snavel met een roze basis. Kruin, bovendelen, vleugels en staart zijn donker geelachtig roodbruin, de slagpennen met lichtere randen. Rond het oog een licht okerkleurige ring. Keel en borst zijn licht roodbruin en worden naar de buik toe lichter; het buikmidden is witachtig, de flanken roodbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De oxapampamierpitta Grallaria centralis leeft in hetzelfde deel van de oostflank, maar lager, ongeveer tussen 2400 en 2700 m, en zingt een snelle, heldere triller. De junínmierpitta Grallaria obscura verder zuidelijk lijkt sterk en is vooral op zang en verspreiding te onderscheiden. De baaimierpitta Grallaria capitalis is groter en egaal donker kastanjebruin. De kastanjebruine mierpitta Grallaria blakei is donkerder en leeft lager.

Leefgebied

Vermoedelijk de bodem en ondergroei van vochtig nevelwoud en bosranden, met veel mos, epifyten en Chusquea-bamboe, ongeveer tussen 2750 en 3700 m, tot aan de boomgrens. Zoekt waarschijnlijk zoals verwante soorten op de grond naar ongewervelden. Over het broeden is niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, op de oostflank van de Andes in Huánuco en Pasco, ten zuiden van de Huallaga en ten noorden van de Perené. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang in hoog, bamboerijk nevelwoud nabij de boomgrens in het oosten van Huánuco en in Pasco naar de zoemende zang. Omdat de soort pas kort erkend is, is de precieze verspreiding nog onvolledig bekend.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de ruimer opgevatte roodbruine mierpitta geldt als niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein; hoog bergbos op de oostflank verdwijnt plaatselijk door begrazing, branden en landbouw.

Wetenschappelijke naam

Grallaria oneilli | Chesser & Isler, 2020

Chesser & Isler beschreef de soort in 2020 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam eert John P. O'Neill, Amerikaans ornitholoog die in 1983 in Huánuco het type verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bosque Potrero bij Panao, Huánuco, Peru.