Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Junínmierpitta
Junínmierpitta | Grallaria obscura
Junin Antpitta | Tororoí de Junín | Tovacuçu-de-junín
De junínmierpitta is een van de soorten die in 2020 werden erkend bij de opsplitsing van de roodbruine mierpitta; de naam obscura was al in 1896 gegeven aan een ondersoort. Hij komt alleen voor in het departement Junín in Midden-Peru. Het is een kleine, roodbruine bodemvogel van het hoge bergbos, die vooral aan zijn zang wordt herkend.
Geluid
De lange zang is een langzame reeks zoemende tonen op gelijke hoogte, die tegen het einde iets vertraagt. De korte zang is een frase van twee tonen van ongeveer 0,75 tot 1,25 seconde: een korte, abrupte toon gevolgd door een langere, zoemende. Hij zingt vooral bij zonsopgang, meestal vanaf de grond of een lage zitplaats.
Opname: Herman van Oosten — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, klein, rond en vrijwel staartloos, op lange licht blauwgrijze poten, met een zwarte snavel. Kruin, bovendelen, vleugels en staart zijn donker geelachtig roodbruin, de slagpennen met lichtere randen. Rond het oog een licht okerkleurige ring. Keel en borst zijn roodbruin, het buikmidden witachtig, de flanken roodbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De panaomierpitta Grallaria oneilli ten noorden van de Perené en de oxapampamierpitta Grallaria centralis, die lager leeft, lijken sterk; ze zijn vooral op zang en verspreiding te onderscheiden. De baaimierpitta Grallaria capitalis is groter en egaal donker kastanjebruin. De roodwitte mierpitta Grallaria erythroleuca verder zuidelijk heeft witte onderdelen.
Leefgebied
De bodem en ondergroei van vochtig bergbos, vooral waar mos en epifyten overvloedig zijn en Chusquea-bamboe veel voorkomt, ongeveer tussen 3000 en 3600 m. Zoekt waarschijnlijk zoals verwante soorten op de grond naar ongewervelden. Over het broeden is niets bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Peru, op de oostflank van de Andes in Junín, begrensd door de Perené en de Paucartambo in het noorden en de Mantaro in het zuiden. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister bij zonsopgang in hoog, bamboerijk bergbos op de oostflank in Junín naar de zoemende zang. De vogel zingt vanuit dichte begroeiing en is daar zelden lang in beeld.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd als aparte soort; de ruimer opgevatte roodbruine mierpitta geldt als niet bedreigd. Het leefgebied is grotendeels nog intact, maar begrazing, branden en akkerbouw hebben het bos plaatselijk sterk aangetast. Vermoedelijk komt hij in twee beschermde gebieden voor.
Wetenschappelijke naam
Grallaria obscura | Berlepsch & Sztolcman, 1896
Berlepsch & Sztolcman beschreef de soort in 1896 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van Latijn obscurus, 'donker'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Junín, Peru.