Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Fluweellijster

Fluweellijster | Turdus serranus

Glossy-black Thrush | Zorzal serrano | Sabiá-preto-brilhante

De fluweellijster is een lijster van het vochtige bergbos van de Andes, waarvan het mannetje glanzend zwart is, met een oranje snavel, oogring en poten. Hij leeft meer in het binnenste van het bos dan de meeste andere lijsters van de Andes en zingt vaak lang vanuit de top van een hoge boom. Het vrouwtje is egaal donkerbruin.

Fluweellijster (Turdus serranus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, eenvoudige, stijgende frase van een paar heldere tonen, lang en eentonig herhaald, vaak vanaf een hoge, onbedekte zitplaats. De roep is een zacht tsjuk en een hoog, dun tsiep.

Luister: ZangXC1139798

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

24–25 cm. Het mannetje is geheel glanzend zwart, met een oranjegele snavel, een oranjegele oogring en oranjegele poten. Het vrouwtje is egaal donker olijfbruin, iets lichter op de buik, met een vaag gestreepte keel, een doffere, geelbruine snavel en geelachtige poten; een oogring is zwak of ontbreekt. Jonge vogels zijn bruin, met lichte vlekken op de bovendelen en donkere vlekken op de onderdelen.

Verwarrings­soorten

De reuzenlijster Turdus fuscater is veel groter, roetbruin en niet glanzend, met lange poten, en leeft meer in open terrein en bosranden. Het mannetje van Taczanowski's lijster Turdus leucops is ook glanzend zwart, maar heeft een witachtige iris en geen oranje oogring. De zwarte solitaire Entomodestes coracinus in het westen van Colombia en Ecuador heeft witte vlekken op wang en vleugel. Vrouwtjes zijn te onderscheiden van de chiguancolijster Turdus chiguanco, die lichter grijsbruin is en in droger, open terrein leeft.

Leefgebied

Het binnenste en de randen van vochtig bergbos en nevelwoud, ook oud secundair bos, ongeveer tussen 1200 en 3000 m, plaatselijk lager. Zoekt in het bladerdak en de middelste lagen naar vruchten en bessen, en op de grond naar insecten en regenwormen. Het nest is een kom in een boom, vaak tussen mos en epifyten.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de cordilleras, in de Sierra Nevada de Santa Marta en in de Serranía de Perijá. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de oostflank van de Andes over de hele lengte, plaatselijk ook in het noordwesten. In Bolivia in de Yungas van de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in het nevelwoud naar de eentonig herhaalde zang en zoek de zanger in de top van een hoge boom. Bij bomen met vruchten komen de vogels lager.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Afhankelijk van vochtig bergbos, en daardoor plaatselijk gevoelig voor ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Turdus serranus | Tschudi, 1844

Tschudi beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Turdus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn turdus, 'lijster'. De soortnaam komt van Spaans serrano, 'van de bergen (sierra)', naar het leefgebied in de bergbossen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.