Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Fraaie tiran

Fraaie tiran | Nephelomyias pulcher

Handsome Flycatcher | Mosquerito hermoso | Papa-moscas-bonito

Deze kleine tiran van nevelwoud trekt meestal in groepjes met gemengde zwermen mee. Hij heeft een warm okerkleurige borst en brede kaneelkleurige vleugelstrepen. Het verspreidingsgebied is onderbroken: in het noorden in Colombia en Ecuador, in het zuiden in het zuidoosten van Peru.

Fraaie tiran (Nephelomyias pulcher)
Foto: Chrissy McClarren and Andy Reago — CC0 1.0 · iNaturalist

Geluid

Hoge, dunne tsip-roepen en een kort, snel getjilp, vooral binnen een groepje dat foerageert.

Luister: RoepXC262215

Opname: Olaf Jahn — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, klein, met een korte snavel. Kop en bovendelen zijn olijfgroen, met een smalle lichte oogring en lichte teugel. De vleugels zijn donker met twee brede kaneel- tot okerkleurige strepen. Keel en borst zijn warm okerbruin, de buik is geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De oranjebandtiran Nephelomyias lintoni is groter, heeft een lichte keel, een olijfkleurige borst en oranje vleugelstrepen; hij leeft alleen in het zuiden van Ecuador en het noorden van Peru. De okerborsttiran Nephelomyias ochraceiventris is groter, heeft een olijfkleurige keel en leeft hoger. De goudtiran Myiophobus flavicans is groter, geel van onderen en zit meer alleen in de ondergroei. De kaneeltiran Pyrrhomyias cinnamomeus is egaal kaneelrood van onderen.

Leefgebied

De middelste etage en kroonlaag van vochtig nevelwoud en bosranden, ongeveer tussen 1400 en 2500 m, aan de westkant van de Andes plaatselijk lager. Leeft in groepjes van drie tot zes vogels, meestal met gemengde zwermen van tangaren en andere insecteneters, en vangt insecten met korte sprongen en uitvallen naar bladeren. Het nest is weinig beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in de West- en Centrale Andes en plaatselijk aan de oostkant van de Oostelijke Andes. Ecuador: plaatselijk aan beide flanken van de Andes. Peru: aan de oostflank, vooral in het zuidoosten (Cusco, Puno); in het noorden schaars. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in nevelwoud op 1600–2300 m naar gemengde zwermen; let op een groepje kleine tirannen met okerkleurige borst die in de middelste etage samen met tangaren foerageren.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is plaatselijk en schaars, maar komt over een vrij groot gebied voor; verlies van nevelwoud vormt een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Nephelomyias pulcher | (Sclater, 1861) (GBIF: Myiophobus pulcher)

Sclater beschreef de soort in 1861 als Myiobius pulcher; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nephelomyias werd in 2009 ingevoerd door Ohlson, Fjeldså & Ericson. De geslachtsnaam komt van Grieks nephelē, 'wolk', en muias, 'vlieg': een vliegenvanger van het nevelwoud. Latijn pulcher, 'fraai', naar het kleurrijke verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Omgeving van Quito, Ecuador.