Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Oostelijke bospiewie

Oostelijke bospiewie | Contopus virens

Eastern Wood Pewee | Pibí oriental | Piui-verdadeiro

De oostelijke bospiewie broedt in het oosten van Noord-Amerika en overwintert in het noordwesten van Zuid-Amerika, vooral in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. In het veld lijkt hij sterk op de westelijke bospiewie; de stem is het betrouwbaarste kenmerk. Vooral tegen het einde van de winter zingt hij ook in het gidsgebied.

Oostelijke bospiewie (Contopus virens)
Foto: Rhododendrites — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een klagend, fluitend pie-a-wie, vaak afgewisseld met een dalend pie-joe; vooral van februari tot april ook in het winterkwartier te horen. De roep is een droog tsjip of een kort, stijgend tsjwiet.

Luister: ZangXC1140074

Opname: Rory Nefdt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met lange vleugels die ver voorbij de stuit reiken, en een licht kuifje. De bovendelen zijn grijsolijf, iets groener dan bij de westelijke bospiewie. Twee lichte, vrij duidelijke vleugelstrepen. De keel is witachtig, borst en flanken zijn lichtgrijs tot grijsolijf, het ‘vest’ is lichter en in het midden vaak onderbroken; de buik is witachtig tot lichtgeel. De ondersnavel is meestal grotendeels oranje, met een donkere punt. Geen oogring. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De westelijke bospiewie Contopus sordidulus is donkerder, met een donkerder vest en een overwegend donkere ondersnavel; de stem is het beste onderscheid. De tropische piewie Contopus cinereus is kleiner, met kortere vleugels en een lichte teugel. De feetirans Empidonax, zoals de wilgenfeetiran Empidonax traillii, zijn kleiner, met kortere vleugels en vaak een smalle oogring, en bewegen de staart.

Leefgebied

Randen van vochtig laaglandbos en voetheuvelbos, secundair bos, várzea, open plekken en tuinen met hoge bomen, meestal onder 1500 m, op doortrek ook hoger in de Andes. Zit alleen op een open zitplaats in de middenlaag of de kroon en vliegt uit naar vliegende insecten.

Verspreiding en trek

Colombia: wintergast en doortrekker in het laagland en de voetheuvels, vooral in het oosten en het noorden, op doortrek ook in de Andes. Ecuador: wintergast in het oostelijke laagland en de voetheuvels, schaarser in het westen. Peru: wintergast in het Amazonegebied en de voetheuvels. Bolivia: wintergast in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij in het oosten van Noord-Amerika en trekt hij door Midden-Amerika en het Caribisch gebied.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek van oktober tot april langs bosranden en open plekken in het Amazonelaagland naar een grijze piewie op een open tak. In maart en april helpt de klagende zang pie-a-wie bij het vinden en determineren.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De stand in het broedgebied is in de afgelopen decennia gedaald, maar de soort is nog talrijk.

Wetenschappelijke naam

Contopus virens | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Muscicapa] virens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Contopus werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks kontos, 'staak, schacht', met pous, 'voet'. Latijn virens, 'groen, groenig', naar de olijfgroene bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carolina, Verenigde Staten.