Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Oranjebandtiran

Oranjebandtiran | Nephelomyias lintoni

Orange-banded Flycatcher | Mosquerito franjinaranja | Papa-moscas-de-faixa-laranja

De oranjebandtiran is een tiran van het hogere nevelwoud met een klein verspreidingsgebied in het zuiden van Ecuador en het uiterste noorden van Peru. Hij trekt in groepjes met gemengde zwermen mee en valt op door zijn oranje vleugelstrepen. Hij is het noordelijke tegenstuk van de okerborsttiran.

Oranjebandtiran (Nephelomyias lintoni)
Foto: Carmelo López Abad — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Hoge, snelle reeksen pit-tonen en een kort, scherp getjilp, vooral binnen een foeragerend groepje.

Luister: ZangXC264710

Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een korte snavel waarvan de ondersnavel oranjegeel is. De bovendelen zijn donker olijfgroen, de kruin iets donkerder. De vleugels zijn zwartachtig met twee brede oranje tot kaneeloranje strepen. De keel is lichtgeel tot witachtig, de borst olijfkleurig, de buik geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De fraaie tiran Nephelomyias pulcher is kleiner, heeft een okerbruine keel en borst en leeft lager. De okerborsttiran Nephelomyias ochraceiventris heeft een okerkleurige borst en leeft verder naar het zuiden, in Peru en Bolivia. De goudtiran Myiophobus flavicans heeft smallere, minder oranje vleugelstrepen en een gele onderzijde. De geelbuiktapuittiran Silvicultrix diadema heeft een gele wenkbrauwstreep en zit laag in de ondergroei.

Leefgebied

De middelste etage en kroonlaag van vochtig, mosrijk hoger nevelwoud en de bosrand, ongeveer tussen 2200 en 3000 m. Leeft in groepjes van enkele vogels die met gemengde zwermen meetrekken; zit op buitenste twijgen en maakt korte uitvallen en sprongen naar insecten. Het nest is weinig beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ecuador: in het zuiden, in de Andes van Azuay, Loja, Zamora-Chinchipe en Morona-Santiago. Peru: in het uiterste noorden, in Piura en Cajamarca. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het nevelwoud van het Podocarpus-nationaal park (Cajanuma) of bij Tapichalaca op 2400–2900 m naar gemengde zwermen; let op kleine tirannen met oranje vleugelstrepen op buitenste takken.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en het hogere nevelwoud wordt plaatselijk gekapt of afgebrand, maar de soort komt in meerdere beschermde gebieden voor.

Wetenschappelijke naam

Nephelomyias lintoni | (Meyer de Schauensee, 1951) (GBIF: Myiophobus lintoni)

Meyer de Schauensee beschreef de soort in 1951 als Myiophobus lintoni; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nephelomyias werd in 2009 ingevoerd door Ohlson, Fjeldså & Ericson. De geslachtsnaam komt van Grieks nephelē, 'wolk', en muias, 'vlieg': een vliegenvanger van het nevelwoud. Eert M. Albert Linton, destijds president van de Academy of Natural Sciences of Philadelphia. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cerro Imbana, Loja, Ecuador.