Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Franjeamazilia

Franjeamazilia | Chionomesa fimbriata

Glittering-throated Emerald | Amazilia buchiblanca | Beija-flor-de-garganta-verde

De franjeamazilia is een van de meest verbreide kolibries van het laagland ten oosten van de Andes. Hij leeft in half open land, langs rivieren en in tuinen en is overwegend groen, met een witte middenstreep over de buik. Keel en borst glinsteren groen.

Franjeamazilia (Chionomesa fimbriata)
Foto: Feroze Omardeen — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, scherp tchip, soms in snelle reeksen. De zang is een herhaalde reeks hoge, ijle tonen, vanaf een zitplaats in struiken of lage bomen.

Luister: ZangXC1136808

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

8–10 cm, met een rechte snavel; de bovensnavel is zwart, de ondersnavel roze met een donkere punt. Beide seksen zijn bronsgroen van boven. Keel en borst zijn glinsterend groen, met een smalle witte middenstreep die doorloopt tot de witte onderstaartdekveren; de flanken zijn groen. De staart is bronsgroen tot grijsgroen, met een donkere band voor de punt. Het vrouwtje is doffer, met grijze randjes aan de keelveren. Jonge vogels hebben bruinachtige randjes aan de kopveren.

Verwarrings­soorten

De saffieramazilia Chionomesa lactea heeft bij het mannetje een violetblauwe keel en borst en een staalblauwe staart. De regenboogamazilia Chrysuronia versicolor is kleiner, met meer wit op keel en buik en een blauwgroene glans op de keel. De blauwkinsaffierkolibrie Chlorestes notata heeft geheel groene onderdelen zonder witte middenstreep en een blauwzwarte staart. De roodstaartamazilia Amazilia tzacatl heeft een roodbruine staart en leeft overwegend ten westen en noorden van de Andes.

Leefgebied

Bosranden, open bos, struweel, galerijbos, savanne met struiken, várzea, plantages en tuinen, meestal onder 1000 m, plaatselijk hoger in de dalen van de voetheuvels. Haalt nectar uit veel soorten bloemen en verdedigt bloeiende struiken tegen andere kolibries; vangt ook kleine insecten. Het komvormige nest zit laag in een struik of op een horizontale tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, in de llanos en het Amazonegebied. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het oostelijke laagland, vooral in het noorden. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en grote delen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij bloeiende struiken in tuinen, langs rivieroevers en in open land rond dorpen in het Amazonelaagland. Vogels zitten vaak laag en keren steeds terug naar dezelfde bloeiende struik.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt door de mens veranderd land goed.

Wetenschappelijke naam

Chionomesa fimbriata | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Trochilus fimbriatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chionomesa werd in 1921 ingevoerd door Simon. De geslachtsnaam combineert Grieks khiōn, 'sneeuw', met mesos, 'midden'. De soortnaam komt van Latijn fimbriatus, 'gefranjed', naar de geschubde, glinsterende veren van keel en borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.