Alle soorten › Stormvogelachtigen › Noordelijke stormvogeltjes › Galapagosstormvogeltje
Galapagosstormvogeltje | Hydrobates tethys
Wedge-rumped Storm Petrel | Paíño danzarín | Painho-de-galápagos
Het galapagosstormvogeltje is een klein, donker stormvogeltje met een opvallend grote witte stuit, dat in de tropische oostelijke Stille Oceaan leeft. Het is het meest gewone stormvogeltje rond de Galápagos en is, anders dan de meeste stormvogeltjes, overdag bij zijn broedkolonies te zien. Op zee jaagt het vooral 's nachts.
Geluid
Op zee meestal stil. In de broedkolonies laten vogels krassende en kwetterende geluiden horen.
Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, een klein stormvogeltje met vrij lange, spitse vleugels. Het verenkleed is egaal roetzwart tot donker zwartbruin, met een bleke diagonale band over de bovenvleugel. De witte stuit is groot en driehoekig en reikt aan de zijkanten ver over de staartbasis, zodat de korte staart van boven grotendeels wit lijkt met alleen een donkere eindrand. De poten steken niet uit voorbij de staart. De vlucht is snel en grillig, laag over het water. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Het Madeirastormvogeltje Hydrobates castro is groter, met een smallere, rechte witte stuitband en een rustiger, scherende vlucht. Het vaal stormvogeltje Hydrobates leucorhous is groter, met een gevorkte staart en een vaak in het midden gedeelde stuitvlek. Wilsons stormvogeltje Oceanites oceanicus en het sierlijk stormvogeltje Oceanites gracilis hebben rondere vleugels en poten die achter de staart uitsteken; het sierlijk stormvogeltje heeft bovendien wit op de buik. Het dwergstormvogeltje Hydrobates microsoma is geheel donker, zonder witte stuit.
Leefgebied
Open oceaan en het warmere kustwater, vaak ver uit de kust; boven de koude Humboldtstroom minder talrijk. Pikt al vliegend kleine vissen, inktvisjes en kreeftachtigen van het wateroppervlak, vooral 's nachts. Broedt in kolonies in spleten en holten in lavarotsen en op rotsige eilanden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Broedt op de Galápagos, waar de soort op meerdere eilanden voorkomt, en met een kleinere ondersoort op enkele eilanden voor de kust van Peru. Op zee in het hele zeegebied tussen de Galápagos en het vasteland en langs de kusten van Colombia, Ecuador en Peru. Komt niet voor in Bolivia. Buiten het gidsgebied zwermt de soort uit naar het noorden tot voor de kust van Midden-Amerika en Mexico en naar het zuiden tot voor Chili.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op Genovesa in de Galápagos vliegen overdag grote aantallen rond boven de lavavelden waar ze broeden, samen met Madeirastormvogeltjes; daar jaagt ook de velduil Asio flammeus op stormvogeltjes. Op zee is de soort vanaf boten tussen de eilanden regelmatig te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Ingevoerde ratten en katten vormen een bedreiging voor de broedkolonies; op de Galápagos zijn de belangrijkste kolonies beschermd.
Wetenschappelijke naam
Hydrobates tethys | (Bonaparte, 1852) (GBIF: Oceanodroma tethys)
Bonaparte beschreef de soort in 1852 als Thalassidroma Tethys; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydrobates werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks hudro-, 'water-', en batēs, 'loper', naar het 'lopen' over het wateroppervlak tijdens het foerageren. De soortnaam verwijst naar Tethys, in de Griekse mythologie een zeegodin, dochter van Uranus en Gaia en vrouw van Oceanus. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden, Ecuador.