Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Gebandeerde cotinga

Gebandeerde cotinga | Pipreola arcuata

Barred Fruiteater | Frutero barreteado | Anambé-barrado

De gebandeerde cotinga is de grootste soort van het geslacht Pipreola en leeft hoger dan de andere, in het nevelwoud tot vlak onder de boomgrens. Hij zit vaak lang stil en valt dan alleen op door zijn zeer hoge, langgerekte roep. De fijn gebandeerde onderdelen zijn bij beide seksen het belangrijkste kenmerk.

Gebandeerde cotinga (Pipreola arcuata)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zeer hoge, dunne, langgerekte fluittoon, ongeveer siiiiiiieee, licht dalend aan het eind, met lange tussenpozen herhaald.

Luister: ZangXC468883

Opname: Rolf A. de By — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–23 cm, een forse, mollige vogel met een rode snavel en rode poten. Het mannetje heeft een glanzend zwarte kop, keel en bovenborst; de bovendelen zijn olijfgroen. De rest van de onderdelen is geel met dichte, fijne zwarte banden. De binnenste armpennen en dekveren hebben lichte, geelachtige vlekken aan de toppen, en de staart heeft een zwarte band vlak voor het eind met witachtige toppen. Het vrouwtje heeft een groene kop en is van keel tot onderstaart zwart-geel gebandeerd.

Verwarrings­soorten

De zwartkopcotinga Pipreola intermedia en de groen-zwarte cotinga Pipreola riefferii zijn kleiner, met gestreepte en geschubde in plaats van fijn gebandeerde onderdelen; het mannetje heeft een gele rand onder de zwarte keel. De groengeschubde cotinga Ampelioides tschudii heeft een geschubd kleed, een gele halsband en een donkere snavel, en leeft lager.

Leefgebied

Vochtig nevelwoud en hoger bergregenwoud tot aan de boomgrens, ook dwergbos en bosranden, ruwweg tussen 2000 en 3500 m. Eet vooral vruchten en bessen en daarnaast insecten. Zit vaak stil in de middelste etage en sluit zich soms aan bij gemengde groepen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de cordilleras. In Ecuador op de west- en oostflank van de Andes. In Peru op de oostflank van noord naar zuid. In Bolivia in de Yungas van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In hoog nevelwoud bij de boomgrens, zoals bij Yanacocha boven Quito in Ecuador, op de langgerekte hoge roep letten en dan de middelste etage afzoeken naar een grote, stilzittende vogel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in geschikt hoog nevelwoud; plaatselijk achteruit door kap en branden bij de boomgrens.

Wetenschappelijke naam

Pipreola arcuata | (de Lafresnaye, 1843)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1843 als Ampelis arcuata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pipreola werd in 1838 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam is een Latijns verkleinwoord van het geslacht Pipra (manakins). De soortnaam is Latijn arcuatus, 'gebogen, boogvormig', naar de gebogen bandering. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.