Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Zwartkopcotinga

Zwartkopcotinga | Pipreola intermedia

Band-tailed Fruiteater | Frutero colifajado | Anambé-de-cauda-barrada

De zwartkopcotinga is een groene vruchteneter van het hoge nevelwoud in Peru en Bolivia. Hij vervangt daar ten dele de groen-zwarte cotinga, met wie hij in het midden van Peru samen voorkomt. Het kenmerk waaraan de Engelse naam refereert, de zwart-witte eindband van de staart, is bij beide seksen aanwezig.

Zwartkopcotinga (Pipreola intermedia)
Foto: javatru — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Zeer hoge, dunne, sissende tsiiii-tonen, soms in een korte, oplopende reeks.

Luister: ZangXC631571

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–22 cm, met een korte, oranjerode snavel en oranjerode poten. Het mannetje heeft een zwarte kop en keel, aan de onderkant begrensd door een gele rand; de bovendelen zijn groen. De onderdelen zijn geel met groene schubben en strepen, vooral op de flanken. De staart is groen met een zwarte band vlak voor het eind en smalle witte toppen. Het vrouwtje heeft een groene kop en is van onder geheel groen en geel geschubd en gestreept; ook zij heeft de zwart-witte staartband.

Verwarrings­soorten

De groen-zwarte cotinga Pipreola riefferii is kleiner en heeft geen zwarte band met witte toppen aan het eind van de staart. De gebandeerde cotinga Pipreola arcuata is groter en heeft fijn zwart-geel gebandeerde onderdelen; het mannetje heeft een zwarte kap die doorloopt tot op de borst. De groengeschubde cotinga Ampelioides tschudii heeft een geschubde zwart-groene rug en een gele halsband.

Leefgebied

Vochtig nevelwoud en hoger bergbos, ook bosranden, ruwweg tussen 2200 en 3200 m. Eet vooral vruchten en bessen en daarnaast insecten. Paartjes zitten vaak stil in de middelste etage en sluiten zich aan bij gemengde groepen.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostflank van de Andes, van het noorden tot het zuiden van het land. In Bolivia in de Yungas van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het hoge nevelwoud op de oostflank in Peru, zoals langs de weg naar Manú, in gemengde groepen naar een stilzittende groene vogel en let op de staartband als hij wegvliegt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in geschikt nevelwoud; het leefgebied is op de oostflank grotendeels nog aanwezig.

Wetenschappelijke naam

Pipreola intermedia | Taczanowski, 1884

Taczanowski beschreef de soort in 1884 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pipreola werd in 1838 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam is een Latijns verkleinwoord van het geslacht Pipra (manakins). De soortnaam is Latijn intermedius, 'tussenliggend', omdat de vorm tussen verwante vormen in staat. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Midden-Peru.