Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Gebandeerde mierklauwier

Gebandeerde mierklauwier | Thamnophilus doliatus

Barred Antshrike | Batará barrado | Choca-barrada

De gebandeerde mierklauwier is een van de meest verspreide mierklauwieren van de neotropen, van Mexico tot Argentinië. Het mannetje is van kop tot staart fijn zwart-wit gebandeerd, het vrouwtje kaneelbruin. Hij leeft in struweel, bosranden en secundaire begroeiing en mijdt het gesloten binnenste van het bos.

Gebandeerde mierklauwier (Thamnophilus doliatus)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een versnellende reeks nasale, lachende tonen die eindigt in een nadrukkelijke, hogere toon: ha-ha-ha-hahahaha-ánk. Daarnaast grommende en kraaiende roepjes.

Luister: ZangXC1141916

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een kuif, een vrij zware, gehaakte snavel en een licht oog. Het mannetje is overal smal zwart en wit gebandeerd, met een zwarte kuif met verborgen witte basis. Het vrouwtje heeft roodbruine tot kaneelkleurige bovendelen en kuif, een zwart-wit gestreepte wang en hals en een okergele onderzijde. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Chapmans gebandeerde mierklauwier Thamnophilus zarumae van het westen van Ecuador en Peru heeft een zwarte kruin, minder bandering op de buik en okergele flanken en anaalstreek. De streepkuifmierklauwier Thamnophilus multistriatus in de Andes van Colombia heeft bij het mannetje een gebandeerde kuif en bij het vrouwtje een zwart-wit gebandeerde onderzijde. De zwartkuifmierklauwier Sakesphorus canadensis heeft een zwarte kop en borst (mannetje) en een ongebandeerde rug.

Leefgebied

Struweel, bosranden, verwilderde akkers, secundaire begroeiing, galerijbos, riviereilanden en droog bos; van zeeniveau tot ongeveer 1500 m, in de dalen van Colombia hoger. Zoekt laag in dichte vegetatie naar insecten. Het nest is een diep kommetje, laag in een struik.

Verspreiding en trek

Colombia: wijdverspreid in het Caribisch laagland, de dalen van de Magdalena en de Cauca, de llanos en langs rivieren in het Amazonegebied. Ecuador: plaatselijk in het oostelijk laagland, vooral op riviereilanden langs de Napo. Peru: in het Amazonelaagland, vooral op riviereilanden en in jonge oeverbegroeiing, en in enkele droge dalen van de oostflank. Bolivia: wijdverspreid in het laagland van het noorden en oosten, tot in de Chaco. Ontbreekt in het westen van Ecuador en Peru, waar Chapmans gebandeerde mierklauwier hem vervangt, en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico door Midden-Amerika tot Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in struweel en bosranden naar de lachende reeks met het nadrukkelijke slot; de vogels zitten laag in de dekking, maar reageren vaak op elkaar en komen dan kort naar de rand.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en profiteert van ontbossing en secundaire begroeiing.

Wetenschappelijke naam

Thamnophilus doliatus | (Linnaeus, 1764)

Linnaeus beschreef de soort in 1764 als Lanius doliatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thamnophilus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam komt van nieuw-Latijn doliatus, 'gestreept, gebandeerd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.