Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Roestrugmiersluiper

Roestrugmiersluiper | Formicivora rufa

Rusty-backed Antwren | Hormiguerito dorsirrufo | Papa-formiga-vermelho

De roestrugmiersluiper is een langstaartige miersluiper van open savanne met struiken. In het gidsgebied leeft hij in de savannes van Bolivia en het zuidoosten van Peru, en daarnaast in enkele geïsoleerde droge dalen op de oostflank van de Andes in Peru. Hij houdt zich laag in het struikgewas op, meestal in paren.

Roestrugmiersluiper (Formicivora rufa)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks snelle, droge tonen, vaak als duet. De roep is een kort, schor 'tjup', soms herhaald.

Luister: ZangXC1180050

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een lange, getrapte staart. Het mannetje heeft een warm roodbruine rug en kruin; gezicht, keel en midden van borst en buik zijn zwart, omzoomd door een witte band van de wenkbrauw tot de flanken. De vleugeldekveren zijn zwart met witte stippen, de staart is donker met witte toppen. Het vrouwtje is roodbruin van boven, met een witte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreek, en wit van onder met zwarte strepen op keel, borst en flanken.

Verwarrings­soorten

De zwartbuikmiersluiper Formicivora melanogaster heeft een grijsbruine rug; het vrouwtje is ongestreept wit van onder met een zwart masker. De zuidelijke witbandmiersluiper Formicivora grisea is grijsbruin van boven en het vrouwtje is okerkleurig van onder. Het vrouwtje van de gebandeerde mierklauwier Thamnophilus doliatus is groter, met een zware snavel en een ongestreepte, bruingele onderzijde.

Leefgebied

Savanne met struiken, cerrado, open grasland met struikgroepen en struweel op droge hellingen, van het laagland tot ongeveer 1500 m in de dalen van de Andes. Zoekt in paren insecten in lage struiken en hoog gras en wipt daarbij met de staart. Het nest is een kommetje laag in een struik of graspol.

Verspreiding en trek

Peru: in de Pampas del Heath in Madre de Dios, en geïsoleerd in droge dalen op de oostflank van de Andes, zoals in het Huallagadal in San Martín en het Urubambadal in Cusco. Bolivia: verbreid in de savannes van Beni en in het oostelijke laagland van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, het midden en oosten van Brazilië en plaatselijk in Suriname.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de savannes van Beni, in de cerrado van Noel Kempff Mercado of in de struikrijke hellingen rond Tarapoto. Paren zitten vaak in lage struiken en laten hun duetten horen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot areaal; de geïsoleerde populaties in de Andesdalen zijn klein en kunnen kwetsbaar zijn voor branden en omzetting naar landbouwgrond.

Wetenschappelijke naam

Formicivora rufa | (Wied-Neuwied, 1831)

Wied-Neuwied beschreef de soort in 1831 als Myiothera rufa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Formicivora werd in 1824 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Latijn formica, 'mier', en -vorus, 'etend' (van vorare, 'verslinden'). De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood, roestbruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit binnenland van Bahia, Brazilië.