Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Geelbuikpitpit

Geelbuikpitpit | Dacnis flaviventer

Yellow-bellied Dacnis | Dacnis ventriamarillo | Saí-amarela

De geelbuikpitpit is een pitpit van de Amazonevloedbossen en rivieroevers, waarvan het mannetje zwart en geel is in plaats van blauw. Hij heeft rode ogen, in tegenstelling tot de gele ogen van verscheidene verwanten. Paartjes foerageren in de kronen en aan bosranden, vaak in gemengde groepen.

Geelbuikpitpit (Dacnis flaviventer)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Dunne, hoge tsip-roepjes en een zachte, snelle reeks tsjiptonen.

Luister: RoepXC781124

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een korte, spitse, donkere snavel en rode ogen. Het mannetje heeft een doffe olijfkleurige kruin, een zwart gezicht en een zwarte keel, een zwarte rug, vleugels en staart, en gele schouders en een gele stuit. De onderdelen zijn helder geel met zwarte vlekking op de borstzijden. Het vrouwtje is dof olijfbruin van boven en vaal gelig bruin van onderen, met een vage vlekking op de borst en eveneens rode ogen. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het mannetje is door het zwart-gele kleed met rode ogen binnen de pitpits onmiskenbaar. De geelstuittangare Hemithraupis flavicollis heeft een gele keel en donkere ogen en is van onderen grijswit. Vrouwtjes zijn te verwarren met die van de zwartmaskerpitpit Dacnis lineata, die gele ogen hebben, en met die van de blauwe pitpit Dacnis cayana, die groen zijn met een blauwe kop.

Leefgebied

Kronen en randen van várzea- en vloedbos, bos op riviereilanden, oeverbos en secundair bos, minder in terra firme, meestal onder 600 m. Eet kleine vruchten en insecten, alleen of in paartjes en vaak in gemengde groepen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en het zuiden van de Orinocovlakte. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden en oosten van Venezuela en het Amazonegebied van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs Amazonerivieren, bij boottochten langs várzea en riviereilanden en vanaf uitkijktorens bij lodges aan de rivier. Kijk naar de toppen van bomen aan de waterkant.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid, maar meestal schaars tot vrij algemeen; rivierbegeleidende bossen zijn in delen van het Amazonegebied onder druk door kap en landbouw.

Wetenschappelijke naam

Dacnis flaviventer | d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Dacnis werd in 1816 ingevoerd door Cuvier, GLCFD. De geslachtsnaam komt van Grieks daknis, een niet-geïdentificeerde vogel uit Egypte die Hesychius van Alexandrië en Festus noemen. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en venter, 'buik': geelbuikig. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yuracarés, Bolivia.