Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartmaskerpitpit
Zwartmaskerpitpit | Dacnis lineata
Black-faced Dacnis | Dacnis carinegro | Saí-de-máscara-preta
De zwartmaskerpitpit is een kleine pitpit van de boomkronen met felgele ogen, die zowel in het Amazonegebied als ten westen van de Andes voorkomt. Vogels ten oosten van de Andes hebben een witte buik; die ten westen ervan een gele buik met gele plukjes op de borstzijden, en worden soms als aparte soort behandeld (Dacnis egregia). Paartjes trekken mee met gemengde groepen in het bladerdak.
Geluid
Dunne, hoge tsit-roepjes; de zang is een reeks snelle, hoge tsjiptonen die weinig opvalt.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, met een korte, spitse snavel en gele ogen. Het mannetje heeft een zwart masker, een zwarte rug, zwarte vleugels en staart; kruin, nek, schouders en stuit zijn turkooisblauw. De buik is wit bij vogels ten oosten van de Andes en geel, met gele plukjes op de borstzijden, bij vogels ten westen ervan. Het vrouwtje is dof olijfbruin van boven en grijzig olijf van onderen, met een lichtere buik (in het westen gelig) en eveneens gele ogen.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de blauwe pitpit Dacnis cayana is grotendeels blauw met donkere ogen en een zwarte keelvlek, zonder zwart masker over de hele kop. De witbuikpitpit Dacnis albiventris heeft een geheel blauwe kop, rug en borst. Het mannetje van de geelbuikpitpit Dacnis flaviventer heeft rode ogen, een zwarte keel en een olijfkleurige kruin. Het vrouwtje lijkt op vrouwtjes van andere pitpits, maar de gele ogen helpen.
Leefgebied
Kronen en randen van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, en van voetheuvelbos; ook hoge secundaire bossen en bomen bij open plekken, tot ongeveer 1000 m. Eet kleine vruchten en insecten, en bezoekt bloeiende en vruchtdragende bomen. Het nest is een kleine kom hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia ten oosten van de Andes in het Amazonegebied, en ten westen van de Andes in het noorden en westen van het land, waaronder de Magdalenavallei (gelebuikvorm). In Ecuador in het westelijke laagland (gelebuikvorm) en ten oosten van de Andes. In Peru en Bolivia in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek vanaf uitkijktorens en aan bosranden bij fruitbomen; de gele ogen en het zwarte masker van het mannetje vallen in de kronen het eerst op.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in de huidige soortafbakening. De soort is wijdverbreid en plaatselijk vrij algemeen; de westelijke vorm lijdt onder ontbossing in het laagland van West-Colombia en West-Ecuador.
Wetenschappelijke naam
Dacnis lineata | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Motacilla lineata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dacnis werd in 1816 ingevoerd door Cuvier, GLCFD. De geslachtsnaam komt van Grieks daknis, een niet-geïdentificeerde vogel uit Egypte die Hesychius van Alexandrië en Festus noemen. De soortnaam komt van Latijn lineatus, 'met lijnen, gestreept'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.