Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelbuiktapuittiran
Geelbuiktapuittiran | Silvicultrix diadema
Yellow-bellied Chat-Tyrant | Pitajo ventriamarillo | Papa-moscas-de-barriga-amarela
De geelbuiktapuittiran is een kleine tapuittiran van de ondergroei van vochtig bergbos in het noorden van de Andes. Als enige tapuittiran in het gidsgebied heeft hij een gele onderzijde, naast een gele wenkbrauwstreep en roestkleurige vleugelstrepen. Hij leeft laag en verborgen, vaak in bamboe.
Geluid
Een hoge, dunne fluittoon, ongeveer tsiiu, en een snelle, droge triller die soms in duet klinkt.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12,5 cm, met een dunne, zwarte snavel en een rechtop zittende houding. De bovendelen zijn donker olijfbruin, de kruin donkerder. Het voorhoofd en de lange wenkbrauwstreep zijn helder geel. De vleugels hebben twee roestkleurige tot kaneelkleurige vleugelstrepen. De onderzijde is geel, met een olijfkleurige waas over borst en flanken. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De kroontapuittiran Silvicultrix frontalis heeft een donkergrijze onderzijde en leeft hoger, bij de boomgrens. De goudbrauwtapuittiran Silvicultrix pulchella heeft een grijze borst en leeft zuidelijker, in Peru en Bolivia. De oranjebandtiran Nephelomyias lintoni heeft oranje vleugelstrepen, mist de gele wenkbrauw en foerageert hoger in de bomen. De kaneeltiran Pyrrhomyias cinnamomeus heeft een kaneelkleurige onderzijde en zit open op takken aan de bosrand.
Leefgebied
De dichte ondergroei van vochtig, mosrijk bergbos en nevelwoud, vaak met bamboe (Chusquea), ongeveer tussen 1800 en 3000 m. Leeft alleen of in paren en zit laag op takjes, vanwaar hij korte uitvallen maakt naar insecten; sluit zich soms aan bij gemengde zwermen. Het nest is een kommetje van mos tegen een oever of in een holte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in alle drie de cordilleras, ook in de Sierra de Perijá. Ecuador: langs beide flanken van de Andes. Peru: in het noorden, langs de Andes van Piura en Cajamarca en ten noorden van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in bamboerijke ondergroei langs paden door het nevelwoud, bijvoorbeeld in de vroege ochtend; de vogel zit vaak stil en laag en verraadt zich door de hoge fluittoon.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid, maar plaatselijk verdwijnt het bergbos door ontginning voor landbouw en vee.
Wetenschappelijke naam
Silvicultrix diadema | (Hartlaub, 1843) (GBIF: Ochthoeca diadema)
Hartlaub beschreef de soort in 1843 als Myiobius diadema; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Silvicultrix werd in 1986 ingevoerd door Lanyon. De geslachtsnaam is Latijn silvicultrix, 'bosbewoonster', van silva, 'bos', en cultrix, 'bewoonster'. De soortnaam komt van Latijn diadema, 'diadeem, kroon', naar de gele band boven de snavel en de ogen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.