Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Geelkapbladspeurder

Geelkapbladspeurder | Dendroma rufa

Buff-fronted Foliage-Gleaner | Limpiafronda frentianteada | Limpa-folha-de-testa-baia

De geelkapbladspeurder is een warm okerkleurige bladspeurder van het lagere bergbos aan beide kanten van de Andes. Met zijn okerkleurige voorhoofd, wenkbrauwstreep en onderdelen en zijn roodbruine vleugels is hij een van de bontste bladspeurders van de bergbossen. Hij foerageert vooral in het bladerdak en reist mee met gemengde zwermen.

Geelkapbladspeurder (Dendroma rufa)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, versnellende reeks staccato, metaalachtige tonen. Roepen zijn een raspend, piepend sjirrr of tsjoer en een scherp, metaalachtig skik of tsjik.

Luister: ZangXC1133107

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een rechte, middellange snavel. Voorhoofd en brede wenkbrauwstreep zijn helder okergeel, met een donkere streep achter het oog. De kruin is dof bruingrijs, de rug olijfbruin. Vleugels en staart zijn grotendeels helder roodbruin. Keel en borst zijn gloeiend okerkleurig, de buik iets doffer. De seksen zijn gelijk; jongen hebben een smallere voorhoofdsband, een lichtere kruin en donkerder, roder onderdelen.

Verwarrings­soorten

De bergbladspeurder Anabacerthia striaticollis heeft een witachtige oogring en keel en gestreepte zijkanten van de hals, zonder okerkleurige onderdelen. De gestreepte bladspeurder Syndactyla subalaris is donkerder, met lichte strepen op rug en borst. De roodvleugelbladspeurder Dendroma erythroptera leeft in het Amazonelaagland en heeft een grijzer voorhoofd en lichtere onderdelen. De roodstaartbladspeurder Anabacerthia ruficaudata heeft bruine vleugels.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, ook oudere secundaire bossen en bosranden, ruwweg van 600 tot 2000 m. Zoekt in het bladerdak en de hogere middenlaag naar insecten en andere geleedpotigen, vaak in bladafval en epifyten, en hangt daarbij soms ondersteboven. Het nest ligt in een holte in een aarden wal, een boom of een muur, met een kamer bekleed met fijn gras.

Verspreiding en trek

Colombia: de drie Andesketens en de Serranía de San Lucas. Ecuador: vrijwel het hele westen en de oostflank van de Andes vanaf Napo naar het zuiden. Peru: de oostflank van de Andes over de hele lengte. Bolivia: de oostflank tot in het midden van het land. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama, Venezuela en in het zuidoosten van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Volg gemengde zwermen langs bosranden en wegen door lager bergbos en kijk omhoog in het bladerdak. De okergele onderdelen en roodbruine vleugels vallen op tussen de andere bladspeurders.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt over een groot gebied voor en verdraagt enige verstoring van het bos.

Wetenschappelijke naam

Dendroma rufa | (Vieillot, 1818) (GBIF: Philydor rufum)

Vieillot beschreef de soort in 1818 als Dendrocopus rufus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dendroma werd in 1836 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam is gevormd met Oudgrieks dendron, 'boom'; mogelijk naar dendrōma, 'bosje, beplanting', of verkort met dromos, 'loper'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', naar het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië (voorgesteld: Rio de Janeiro).