Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelkapbreedbektiran
Geelkapbreedbektiran | Platyrinchus coronatus
Golden-crowned Spadebill | Picochato coronidorado | Patinho-de-coroa-dourada
De geelkapbreedbektiran is de kleinste breedbektiran van het gidsgebied, met een roodbruine kruin met een gele middenstreep. Hij leeft in de onderste etage van vochtig laaglandbos aan beide kanten van de Andes. Zijn zang is een hoge, insectachtige triller.
Geluid
Een hoge, dunne, zoemende triller die iets stijgt en weer daalt en aan een insect doet denken.
Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9 cm, met een grote kop, een zeer brede, platte snavel en een korte staart. De bovendelen zijn olijfgroen. De kruin is roodbruin en zwart omzoomd, met een goudgele middenstreep die bij het vrouwtje kleiner is. Het gezicht is geelachtig olijf, met een gele oogring en zwarte vlekken achter het oog en op de oorstreek. De onderdelen zijn lichtgeel, met een olijfkleurige waas op de borst.
Verwarringssoorten
De witkuifbreedbektiran Platyrinchus platyrhynchos is groter, met een grijze kop, een witte kruinvlek en okerkleurige onderdelen. De bruinkopbreedbektiran Platyrinchus saturatus is donkerder, met een effener gezicht en een witte keel. De witkeelbreedbektiran Platyrinchus mystaceus heeft een witte keel en leeft hoger, in bergbos.
Leefgebied
De onderste etage van vochtig bos op terra firme in het laagland en de voetheuvels, ook ouder secundair bos, tot ongeveer 1000 m. Zit stil op dunne takjes en vliegt plotseling omhoog om insecten van de onderkant van bladeren te grijpen. Het nest is een klein kommetje in een vork van een struik, laag boven de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Pacifische laaglanden, in het noorden en in het Amazonegebied. In Ecuador in het noordwesten en in het hele oostelijk laagland. In Peru in het oostelijk laagland. In Bolivia in het noorden en noordwesten van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama, in Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de onderste etage van hoog bos naar de hoge triller en zoek dan rond ooghoogte naar een klein, stil vogeltje met een grote kop; de vogel blijft vaak lang op één takje zitten. Bospaden in Yasuní, Tambopata en Manu zijn geschikte plekken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied, maar verdwijnt meestal uit sterk versnipperd bos.
Wetenschappelijke naam
Platyrinchus coronatus | Sclater, 1858
Sclater beschreef de soort in 1858 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Platyrinchus werd in 1805 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks platus, 'plat', en rhunkhos, 'snavel'. Latijn coronatus betekent 'gekroond', naar de goudkleurige kruinstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.